خوش گلدینیز ×××

 

 

خاروانا وب سایتینا خوش گلیبسینیز

WELCOME TO KHARVANA WEBSITE

به وب سایت خاروانا خوش آمدید

 

 

 

 

 

 

 

چند عکس از خاروانا و طبیعت آن

 

 

تورکی شعیرلر

 مکتوب          ** دنيز اوغوزسوی

حاليمی سوروشسان،

                قاداسی!..

      - باشيم آغريمير داها

آمما

       سن وئرديين دستمال

      اوره ييمين کدريله دولودور

بيلميرم

        اولدوزوم نئجولدو

        داها گوی منيم دئيل

باخيشيم سئوگيدن دولوب داشير

آمما

يئنی جه تيکيلميش بو ديوارين کرپيج لری

        شعر ديلينی آنلامير

گؤزلرينين قاداسين آليم،قاداسی

اؤپوش قوشلاريم سنی تاپماديلار

داها يازدا گلمه يه جک

اينانمازسان؟

بيزه گلنده

         بيزه ده گلرسن.

         يازکی گلمه يه جک،

                 باری سن گل قاداسی.

                   ****************************

دوست

ازل باهار اولمايينجا، قيرميزی گول بيتمزايميش،

قيرميزی گول بيتمه يينجه ، دردلی بولبول اوتمز

                    ايميش.

بولبول هوسلی اوتمه يه ، ساريليب گول له ياتماغا

باخچابان گولو ساتماغا ،‌   گول    قدرينی  بيلمز 

                   ايميش.

باخچابان ساتما بو گولو! حرام دير پاراسی پولو

آغلاتما دردلی بولبولو!  گؤز  ياشينی   سيلمز

                  ايميش.

جان ختاييم! اؤلمه يينجه ، تنين تورپاق اولمايينجا

دوست دوستدان آيريلمايينجا،  دوست   قدرينی

              بيلمز ايميش.

*****************************************

بیر ناغیل:

بیر من آییق ایدیم

دومان اردم

مطبخدن گلن قاب­قاجاق سسینه اویاندیغیمدا، هله دان یئری سؤکولمه­میشدی. گؤزلریم آغیرلیقدان آچیلمیردی. سانکی گؤوده­مین دؤرد بوجاغیندان یورغان دؤشه­یه میسمارلانمیش ایدیم. نسه، هر گئجه چوخ ایچَنده، سحرین خفیف باش آغریسینی دا نظره آلیردیم، آنجاق او گئجه باشیمی "دیل­آرا"نین پامبیق ممه­لری اوستونه قویوب یاتماغیم، هرنه­یی یاخشیلاتمیشدی. آناملا "دیل­آرا" مطبخده یول حاضیرلیق­لارینی گؤروردولر. آتام قاپی آغزیندا دوروب چوپوغونو ائشیردی. هردن ده، یانیندا چؤمبه­لتمه اوتوروب دیوارا دایانمیش، الینده­کی خوروز شیرنی­سینی ایسه سومورتلایان بالاجا قارداشیم "سولئیمان"ـین تئل­لرینی سیغاللاییردی.

آتام دئیینمه­یینه داوام ائدیردی. بیزیم ائوده، بیرلیکده بیر یئره گئتمک ایسته­دیییمیز هر زامان، آتام بیر فیرتاناق چیخارار. آنام دئییر بونلارین هامیسی بئکارچیلیقداندی. آتام "جهاد" ایداره­سیندن بازنیشست اولاندان بری، سحردن آخشاما ائوده نه آروادا گون وئریر، نه اوشاغا. اؤز کؤلگه­سی ایله ده چتین­لیک­له یولا گئدیر. خالام دئیَر آجیلیق بونلارین نسلینده وار؛ دده باباسی دا، بونون کیمی دانیشاندا، زهریمار دادی وئره­رمیش­لر.

او گون، دوشوندویوموز کیمی آتامین صبری داشدی آخیر. چوپوغونو حیرصله یئره توللاییب دئدی: ـ «قورتارین دی گؤرَک! میللت هامیسی مئیداندا حاضیرلاشیب بیزی گؤزله­ییر. ایندی­جه ماشین گلر. آللاه سیزین نسلیزی کَسسین. سیزنن بیر یئره چیخماق امام حوسئین موصیبتیدی.»

آنام اوزدن گئتمه­سین دئیه باشینی مطبخین پنجره­سیندن چیخاریب قول­لارینی چیرما­لا­یا چیرمالایا اوجا سسله دئدی: ـ «ندی آی کیشی؟ شافاق آچاندان کسیبسن قاپی­نین آغزینی. سنی بی­آبیر اولاسان، خالقین دا کیشیسی وار، بیزیم ده. گلیریک دا...»

آتام آددیمینی دالی توسودوب دئدی: ـ «یاخشی! آرواد ائله­بیل دیل اوتو یئییب»، بیر آز سونرا، یئنه فیکیرلَشیب باشینا باشقا بیر سؤز سالدی، ـ «او گئده­وی ده چاغیر دورسون دای. گئجه­نی کئشیک ایدی؟ بالاجا سولئیمان­جا دا یوخدو...» سونرا ایسه "سولئیمان"ـین تئل­لرینی سیغاللایاراق، گولومسه­دی، ـ «البتته کی، بالاجا سولئیمان­جا دا یوخدو. سولئیمان اؤزومه چکیب. قوچ بالام ائی! هله قوی اوغول­لار بولاغیندان سو ایچسین...»

آنام اکج آروادلار کیمی قول­لارینی چیرمالاییب یاستی یاستی دئدی: ـ «سویون لال آخانی، آدامین یئره باخانی. اونون موخوللوغونا باخما. یئکه­لسه، اوندان دا کؤپک­اوغلو اولاجاق.»

آتام، آنامین سؤزلری وئجینه دئییلمیش کیمی، یئره آتدیغی چوبوغونو یئنیدن گؤتوروب، باشینی توولایا توولایا قوربانلیغی گتیرمک اوچون طؤوله­یه گیردی.

بیز حاضیرلانیب کوچه قاپیسی آغزیندا آتامی گؤزله­ییردیک. او، آغ­آپ­آغ گوزملی، قویروغو یاغلی، تزه­جه چیمیزدیریلمیش شیشه­یی سورویه­رک، قاباغیمیزا دوشدو.

قیرمیز رنگلی سون مودئللی "ائویکو"، مئیداندا حرکت اوچون بیزی گؤزله­ییرمیش کیمی دایانمیش ایدی. آتام قوربانلیغی ماشینین دال جعبه­سینه بوراخیب، کیشیله­نرک، مینمه­ییمیزه امر وئردی. هله قاپی اؤرتولمه­میش، هئچ­کس ده اوتوراجاق صندلینی تاپمامیشکن ماشین حرکته باشلادی. "دیلشاد خالا"نین بئچه­سی­نین بانی کندی بیردن بورودو.

"آراز" قیراغیندان تزه­جه سالینمیش یولدان، کندلی­لرین ایلک دفعه­سی ایدی اوجاغا گئتدیک­لری. اونلار، "خاروانا" یولونون اوزونلوغوندان، دؤنگه­لرین، گَدیک­لرین تهلوکه­سیندن یاخا قورتارماق­لاریندان، بیر ده یول صؤحبتی اولسون دئیه آسفالت یولون اؤزللیک­لریندن، اوستونلوک­لریندن دانیشیردیلار. "حاجی نجف آغا" دا آرا بیر کندده­­کی اؤلوب گئدن­لرین خاطیرینه، ها بئله شوفئرین امواتینا اوجادان صلوات چئویتدیریردی.

آشاغا محلله ساکین­لری­نین هامیسی گلمیش ایدی. منیم یانیمدا "قیزیل سولو کاظیم" اوتورموشدو. جاماعات اونو "دلی کاظیم" دا سسلردیلر. اونلارین دئدییینه گؤره، اونون عاغلی­نین آزالماسی و نهایت زیررامایا دؤنمه­سی، جاوانلیق چاغ­لاریندا "بادباد" یئمه­سی اوزوندن اولموش­دور. یوخسا او، جاوانلیقدا اوجا بویلو، گؤیچک، قورد اورَیی یئمیش، یاراشیقلی بیر ایگید ایمیش. هه بیزدن ده ایگید ایمیش، آمما داها چوخ ساده­لؤوح وآخماق نؤوعوندان. اونا "بادباد" یئدیرتمه­یی من پلانلاشدیرسام دا، یئدیردن "نیشرانلی کریم" ایدی. من ایشی گؤرندن سونرا، یالنیز، سئیر ائدیردیم. هئچ ده پئشمان دئییلم بیریسی­نین ائوینی باشینا ییخدیغیم اوچون. "درخشان کیشی"ـنین قیزی "دیل­آرا"، "کاظیم"ـا وورولموشدوسا دا، آنجاق اونا من لاییق ایدیم. هئچ نه وئجیمه ده دئییلدی. من تکی "دیل­آرا"نی دوشونوردوم. تکی "دیل­آرا".

"کاظیم"، هر گئجه یاریسی دوروب کندین سامان تایالارینی اودلاییر، آلوولانان سامان­لارین ایچیندن ایسه مرحوم آتاسی "شیرزاد آغا"نین خورتلاییب گلدییینه گؤره های سالار. باغیرار، آغلایار، گاه دا گولر.

بیزیم قاباغیمیزداکی صندلده قارا بوغدایی ساچلی، ایری شوه گؤزلو، آغ بنیزلی قادینی "لئیلا" اوتورموشدو. "آراز"دان قالخان سحرین سرین یئلی پنجره­دن ایچری ووروب، آلنینا دوشن دیلبرلری­نین اوجونو تومارلاییردی. دریسی هورپه­نیردی هردن. تیتره­ییردی ائهمالجا. سئویملی جئیران کیمی قول­لارینی قوجاقلاییب اؤزونو کؤکسونه قیسیردی. بو تورپاق­لارین بوتون غمینی دینمَزلییینه گؤمموش کیمی، ساکیت ساکیت "آراز"ـا باخیردی. اونو دانیشدیرماسایدیلار، دانیشماز ایدی. اَری­نین روحی دورومو آغیرلاشاندان سونرا، بالالاری­نین، اَری­نین، بیر ده قایین­آناسی­نین قارنینی دویورسون دئیه ائولرده اونا بونا چؤرک یاپیب پول آلیردی.

"کاظیم" گؤزلریمین ایچینه باخدی. قورخودان باشیمی آشاغی سالدیم. بیردن دئدی: ـ  «هه­هه... د­دَن هاشیم گتیریب سنی، دلی اولموسان؟»، سسینی باشینا آتدی، ـ «هه میللت! دئیه­سن هامیز دلی اولموسوز اینشالـلاه. اوجاقدان شفازی آلماغا گلیب­سیز؟ آی سیزین آرواد اوشاغیزا… آغام شیرزادی سیز اؤلدوردوز. گئجه­لر من اونو تایالارین ایچیندن چیخاریب ائوه گتیریرم... آمما سیز آنامنان، بیر ده بو قحبه آروادیم لئیلاینان اَل­بیر اولوب اونو یئنه ده باسدیریرسیز. لئیلا دلی اولوب. منیم عوضیمه آیری کیشی­لرین قوجاغیندا یاتیر. منی ده اؤلدورمه­یه آپاریرسیز، بالالاریمی دا؟ سیکیمین باشینی یئییرسیز. شیرزاد آغا هامیزین ایپیزی قیراجاق.»

مینی­بوس­ـداکی­لارین هامیسی، آبیرلاری­نین دردیندن لال­ ساکیت بیر بیری­نین اوزونه باخیب جیققیرتی­لارینی دا چیخارتمیردیلار. "طوطو خالا" آشق­پوشقا دئییب ممه­لری­نین اورتاسینا توپوروردو.

بؤیوک بیر حَیَطین اورتاسیندا ایدی اوجاق. هنده­وریندَکی  کیچیک اوتاق­لار، گیرده گیرده تیکیلمیش ایدی. حیطده دیلنچی­لر، قاراچی­لار، آل­وئرچی­لر وار ایدی. تاباق­لاردا نار، انجیر، جویز، نوخود، قارا زیره و نه­لر. گئجه، میللتین چوخ اولدوغونا گؤره، بیر ده اورانین اؤزل منزیل­لرینده اوتاق قالمادیغی اوچون "لئیلا" و اوشاق­لاری بیزیم اوتاقدا یاتدیلار. یاتدیلار نه دئمک، بالاجا اوشاق­لاردان باشقا هامی اویاق ایدی. کیمین گؤزلرینه یوخو گیرَر کی! بیر آزدان نه اولاجاغینی هئچ کیم بیلمیردی. "کاظیم" توختایاجاق دئیه اؤزلرینه اومود وئریردیلر. "لئیلا" دا اؤزونو آلدادیری. بونو دا، بیلَرکدن ائدیردی. "کاظیم"ـی آتام و آناسی "زرنیشان خالا" سورویه سورویه ایچری آپارمیشدیلار. جیرجیرلارین سسییله چایین شیریلتیسی گئجه­نین دامارلارینا ایشله­ییردی. چایین قیراغیندا، میللت، کسدییی قوربانلیق­لاری چنگدن آسیب دری­لرینی سویوردو. آرالیقدا ایسه آلین­لارینا قان یاخیلمیش اوشاق­لار اویناییردی.

گئجه یاری اولموشدو، آرتیق. "لئیلا" ساکیت قاپی­نین آغزیندا دیزلرینی قوجاقلامیش، آناملا "دیل­آرا" ایسه آغ چادرالارینی باش­لارینا سالیب دوعا اوخویوردولار. آنام تسبئحینی سایا سایا آللاها یالواریب، ـ «سنی آند وئریرم سئیید آغانین خطرینه، کاظیمین ایشینی یولا سال. بالالاری یازیقدی. آرواد اوشاغی وار. آلـلاه ائرمنی­نین ده بالاسینی یامان درده سالماسین...» دئییردی.

"دیل­آرا" گؤز یاش­لارینی مندن گیزله­دیردی... من دالغین ایدیم. نییه­سینی ده بیلمیردیم. بیر آز دا، ندنسه قورخوردوم. جیرجیرلارین سسییله چایین شیریلتیسی گئجه­نین دامارلارینا ایشله­ییردی.

بیردن ایچَریدن آغلاماق سسی قوپدو. سانکی آغلایان بیر نفری قووالاییردیلار. گئده آغلایاراق، ال­لریندن قاچماق ایسته­ییردی. "کاظیم" ایدی. آتام چوخ آلچاق سسله ـ «کاظیم قاچما، بالامسان»، دئییب آرخاسییجا قاچیردی. "زرنیشان خالا" ایسه آغلایا آغلایا آتامین آرخاسیندا یورویوردو. "زرنیشان خالا"نی بو قوجا واختیندا گؤزو یاشلی، چاره­سیز گؤرمک هرکسین ایچینی قووراییردی. "کاظیم"ـین سسی بیردن حَیطی آلدی باشینا. بیز، بالکوندان دیک حیطه ساری قاچدیق. "کاظیم" هؤنکوره هؤنکوره ـ «شیرزاد آغا... شیرزاد آغا... چایین او تاییندا منی گؤزله­ییر. لئیلا... آنا، بالالاریمی باسدیرمایین. آنا باسدیرما»، دئیه قیشقیریردی. گؤزلری­نین یاشی گیله گیله آخیردی. چایی آتلانمیش، تیتره­یه تیتره­یه چاخماغینی چاخیب چایین قیراغینداکی قامیشلیغی یاندیرماغا باشلادی.

قامیش­لار اود توتموش، کیمسه ده چایدان آتلانمیردی. هامی بو تایدان باخیردی. بیری دوعا اوخویوردو. هئچ­کس دئمه­یه سؤز تاپمیردی. "لئیلا" ساکیت باخیردی. "کاظیم" هؤنکورتویله باغیریردی، ـ «شیرزاد آغا! هر گئجه سنه تونقال قالایاجاغام. اودلایاجاغام هر نه­یی. لئیلانی، اؤزومو، بالالاریمی، آنامی...»

هامی اوتاغینا دؤنموشدو. "کاظیم" باغیریردی. هامی یاتمیشدی. "لئیلا" دا یاتمیشدی. "کاظیم" یئنه باغیریردی. من آییق ایدیم،  بیر ده "دیل­آرا" ... 

*******************************************************

ویجدان عذابی

Vicdan Əzabı

 sən
avtobus gözləyirsən
mənsə səni
harda
nə vaxt
gördüyümün
gözümə
hardan gələcəyini
yadıma
hardan  düşəcəyini
düşünürəm
orda
yaşanmış  günlərimin
indi mənsiz  yaşadığı
bir muzey var
mən
səni
sevib
ora
atdığım gün görmüşdüm
orda biz
hələ gəncik
mən səni
sevdiyimi deyirəm
sənsə
qucağıma sığınıb
tənhalıqdan
aldanmaqdan qorxduğunu
içimdə qalmaq istədiyini
söylüyürsən
orda
sən
məni
hələ də sevirsən
orda
sən
məni
hələ də
gözləyirsən

 

Yazar: Vüqar Əlisoy

 

 

 

خبرلر

 

عزیز باخیچی لاردان خواهش اولونور اللرینه چاتان تازا خبرلری ایمیل طریقینن بیزیم الیمیزه چاتدیرسینلار(قوربان اللرینیزه)

 

 از همه کسانی که این وبلاگ رو می بینند خواهش می کنم اگر مطلبی یا عکسی در باره خاروانا دارند به پست الکترونیک وبلاگ ارسال کنند

برای رفتن به سایت مورد نظر روی کلمه مربوطه کلیک کنید

آذری موزیک / تورک دونیاسی / آنا دیلی / ایران و تورکلر / آذرسافت / عاشقانه / ارسباران

/ دوزال کندی / تاریخ دیرین ترکان ایران/ نظر خواهی در مورد مسجد جامع خاروانا /

/بلوفهای اقتصادی مسئولان استان / قابل توجه سرمایه گذاران / طرح گردشگری ارسباران

*************************************************************************

خبرگزاري جمهوري اسلامي ‪۰۹/۱۱/۸۷‬

اجتماعي. عمراني. اقتصادي. آب
تبريز - مدير عامل سازمان آب منطقه‌اي آذربايجان شرقي گفت:طرح ‪ ۹‬سد مخزني در استان آذربايجان شرقي دردست اجراست.

به گزارش ايرنا ، رحيم ميداني روز چهارشنبه در نشست رسانه‌اي با بيان اينكه اين سدها در مناطق مختلف استان به بهره برداري خواهند رسيد افزود:
اعتبار پيش بيني شده براي احداث اين سدها دو هزار و ‪ ۸۰۰‬ميليارد ريال است.

وي با اشاره به برخي سدهاي در دست اجراي استان افزود:از شش هزار و ‪۵۰۰‬ هكتار اراضي پاياب سد قلعه چاي ، بيش از دو هزار و ‪ ۵۰۰‬هكتار با هزينه اي بالغ بر ‪ ۱۳۰‬ميليارد ريال با مشاركت مردم در مرحله انتخاب پيمانكار است.

مدير عامل آب منطقه‌اي آذربايجان شرقي به احداث سد حاجي لار چاي نيز اشاره كرد و گفت: بر اساس بودجه سال آينده، رديف ويژه‌اي براي احداث اين سد در نظر گرفته شده است كه با احداث آن ‪ ۶۲‬ميليون مترمكعب آب ذخيره خواهد شد.

ميداني اضافه كرد:براي احداث اين سد در بودجه سال ‪ ۸۸‬رديف بودجه در نظر گرفته شده است كه عمليات احداث آن در منطقه خاروانا در حال انجام است.

ميداني گفت: براي احداث سد حاجي لار چاي كه بيش از دو هزار هكتار از اراضي پاياب را پوشش خواهد داد، بيش از ‪ ۵۰۰‬ميليارد ريال اعتبار مورد نياز است به گفته مدير عامل آب منطقه‌اي آذربايجان شرقي ، اين سد با ارتفاع ‪ ۹۵‬متر از پي ، توان ذخيره‌سازي ‪ ۶۵‬ميليون متر مكعب آب را خواهد داشت.

وي افزود:سد يادشده توان آب رساني به بيش از دو هزار هكتار ار اراضي زراعي استان را خواهد داشت.

وي خاطر نشان كرد:البته آب مخزني اين سد براي مصارف شرب نيز كاربرد خواهد داشت و ‪ ۴۰‬ميليون متر مكعب از آب اين سد در اين بخش مصرف خواهد شد.

ميداني همچنين با اشاره به طرح‌هاي ديگر شركت آب منطقه‌اي آذربايجان شرقي در استان افزود:پروژه آبرساني ارس و احداث تصفيه خانه جلفا توان سيراب سازي مناطقي از اين بخش را موجب خواهد شد.

به گفته وي براي اين پروژه بيش از ‪ ۷۰۰‬ميليارد ريال هزينه صرف خواهد شد.

وي با اشاره به بهره برداري از سد خداآفرين همزمان با سفر دوم رئيس جمهوري به آذربايجان شرقي اضافه كرد: احداث نيروگاه ‪ ۱۰۰‬مگاواتي برقي آبي اين سد در جلسه هيئت دولت در استان به تصويب رسيد كه قرار است اين طرح به شكل ‪ BOT‬و با سرمايه‌گذاري بخش خصوصي احداث شود.

مدير عامل آب منطقه‌اي آذربايجان شرقي با بيان اينكه براي احداث اين نيروگاه ‪ ۸۵‬ميليون يورو اعتبار هزينه خواهد شد، افزود: در صورت آغاز اقدامات اجراي اين نيروگاه در سه سال آينده شاهد به بهره برداري رسيدن آن خواهيم بود.

وي با بيان اينكه در سالجاري با كاهش شديد نزولات آسماني روبرو بوديم ، افزود:سال آينده خشكسالي به عنوان يك تهديد پيش بيني مي‌شود.

ميداني خاطر نشان كرد:با توجه به كاهش ميزان روان آب‌هاي موجود در استان حتي اگر ميزان بارش به حالت نرمال باشد، آذربايجان شرقي سال آينده با خشكسالي هيدرولوژيكي مواجه خواهد شد.

وي در اين خصوص افزود: پوشش برف در ارتفاعات استان نيز بسيار كم ارتفاع است كه موجب كاهش ‪ ۷۶‬درصدي روان آب سد نهند، ‪ ۳۲‬درصدي سد علويان و ساير روان آب‌هاي موجود در استان شده است.

به گفته ميداني ، پوشش برف در حوزه سد آيدوغموش به صفر رسيده است كه نشان از وقوع نوعي خشكسالي هيدرولوژيكي مي‌دهد.

ميداني همچنين گفت: ‪ ۳۳‬طرح عمراني در قالب اعتبارات ملي و استاني سال آينده در آذربايجان شرقي اجرا مي‌شوند.

 

 

 

******************************************************************************

دانشگاه پیام نور خاروانا با کلی رشته کارشناسی افتتاح شد...

******************************************************************************

تازه ترین خبر...

دانشگاه آزادخاروانا در مقطع کاردانی بدون کنکور دانشجو میپذیرد(۱۳۸۷/۰۷/۲۶)

***********************************************************************************************

برگزاری مراسم زیارت از راه دور پیامبر اعظم (ص) در مسجد جامع خاروانا

 

با همکاری نمایندگی اداره تبلیغات اسلامی اهر ، مراسم روحبخش زیارت پیامبر اکرم (ص)از راه دور با محوریت مسجد جامع برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی اداره تبلیغات اسلامی آذربایجان شرقی: و به همت واحد تشکل های دینی این بخش ، عموم مردم شیفته سیره نبوی در مراسم زیارت از بعید حضرت زسول (ص) شرکت کردند .

حجت الاسلام سید موسی حجازی روحانی مستقر خاروانا طی مراسمی که در مسجد جامع  برگزار شده بود ، به قرائت زیارت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله پرداخت .

وی سپس سخنانی را در مورد مقام و مسؤولیت پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله نسبت به هدایت مردم ایراد کرد.

********************************************************************************************

مراسم بهره برداری از گاز رسانی شهرستا ن خاروانا

اینجا را کلیک کنید

********************************************************************************************

احداث خانه عالم در روستای علیار

مدیر کل اداره تبلیغات اسلامی با مسؤولین شهرستان ورزقان و شورای روستای علیار در خصوص احداث خانه عالم نشستی را برگزار کرد.

به گزارش روابط عمومی اداره کل تبلیغات اسلامی آذربایجان شرقی: در این نشست در خصوص احداث خانه عالم روستای علیار بحث و تبادل نظر شد و مقرر گردید سریعاً عملیات احداث خانه عالم شروع گردد.

گفتنی است: روستای علیار از توابع شهرستان ورزقان بخش خاروانا می باشد و خانه عالم علیار دارای 75 متر مساحت می باشد.

 

 

چهارشنبه 26 اردیبهشت 1386 - 14:41

******************************************************************************

---

سیل بیش از 2 هزار هکتار از اراضی زراعی و باغی بخش خاروانا را تخریب کرد

 

 

جاری شدن سیل در سه روستای  بخش خاروانا ، خسارات زیادی به روستائیان منطقه وارد نمود .     

در این سیل که روز  دوازدهم مرداد ماه جاری شد واحدهای مسکونی ، اراضی کشاورزی ، باغات ، شبکه های آبرسانی و راههای ارتباطی روستاهای سرکش ، کبود گنبد و حاجیلار بخش خاروانا آسیب دیدند.

 

فرماندار شهرستان ورزقان با بیان اینکه در اثر جاری شدن سیل، 10 واحد مسکونی روستایی 100 درصد ، 2 واحدمسکونی 50 الی 80 درصد و 28 واحد مسکونی زیر 50 درصد  صدمه دیده اند گفت : خسارت وارده به واحدهای مسکونی  روستاهای سیل زده  حدود 1270 میلیون  ریال  پیش بینی  شده است. وی افزود : مسجد  جامع روستای کبود گنبد نیز در این حادثه 50 درصد آسیب دیده است.

 

مهندس بهرامی همچنین از تخریب 2 پل ارتباطی خبرداد و گفت : سیل حدود 3 میلیارد ریال به راه های ارتباطی منطقه خسارت وارد کرده است.

 

رئیس جهاد کشاورزی شهرستان ورزقان نیز میزان خسارات وارده به باغات و اراضی کشاورزی سه روستای فوق الذکر را 27 میلیارد و 990 میلیون ریال اعلام کرد و گفت: 2015 هکتار  باغ و مزرعه ، 60 واحد اماکن دامی و 3 کیلومتر  کانال آبرسانی آسیب دیده و 1000 عدد کندوی  مدرن و 20 راس گوسفند  نیز در اثر این حادثه از بین رفته اند .

 

 

 

 

---

بخشدار خاروانا:ستاد حوادث غیرمترقبه به سیل زدگان بخش خاروانا بی توجه است

 

 

علیرغم پیگیریهای متعدد، ستاد حوادث غیرمترقبه استان هیچ کمکی به آسیب دیدگان زلزله اخیر بخش خاروانا ارائه ننموده و عملکرد مسئولین ستاد نشان میدهد که هیچ ارزشی به جان و مال سیل زدگان قائل  نیستند .

 

بخشدار خاروانا با انتقاد شدید از بی توجهی سازمانها بویژه ستاد حوادث  غیرمترقبه استان نسبت به سرنوشت سیل زدگان بخش خاروانا گفت : تداوم بی توجهی مسئولان، مردم و کشاورزان منطقه را با فقر شدید مالی مواجه خواهدساخت.

 

نصیری با بیان اینکه سیل اخیر بخش خاروانا ،اندوخته های  بیرونی کشاورزان را از بین برده است گفت: متاسفانه مسئولان بجای رسیدگی به مشکلات مردم، تقصیر را به گردن همدیگر  می اندازند بطوریکه تاکنون متولی ای که به داد مردم برسد پیدا نشده است.

 

وی در پایان سخنانش گفت : کسی در  این حادثه احساس وظیفه نمی کند درصورتی که بر مسئولین و کلیه آحاد مردم فرض است که به کمک سیل زدگان  بشتابند که مع الاسف  تاکنون چنین امری اتفاق نیفتاده است

 

*******************************************************************

 

 

سنگ قبر بانوشاه آغاخاتون خاروانا

این سنگ قبر مرمرین متعلق به بانوشاه آغاخاتون بنت نریمان خلیفه از خلفای قره داغ می باشد که به سال 653 هجری قمری فوت کرده است.
دورتا دور سنگ قبر  ، با آیه الکرسی به خط ریحان تزئین یافته است همچنین بر روی آن عکس گل محراب و اسامی چهارده معصوم حک شده بوده که از سوی سارقان آثار تاریخی به سرقت رفته است.
سنگ قبر بانوشاه آغاخاتون قبلاً در گورستان ورودی شهرخاروانا که امروزه به گورستان «بهشت ام سلمه» معروف است  قرار داشت که بدلیل بازگشایی خیابان امام این شهر به جلوی در ورودی دانشگاه آزاد انتقال یافته است . متاسفانه این سنگ قبر زیبا در اثر بی توجهی متولیان امر شکسته شده و کتیبه اصلی آن به سرقت رفته است.
شایان ذکر است این سنگ قبر حاوی اطلاعات زیادی در خصوص زبان رسمی آن دوره ،فرهنگ و مذهب مردم منطقه بوده  و همچنین  از رونق هنر خوش نویسی در آن دوره حکایت دارد.
سنگ قبرهای مشابه دیگری  نیز در گورستان شهر خاروانا  موجود هستندکه به سال 401 هجری قمری  و دوران صفویه تعلق دارند.

********************************************************************

شنیده هایی از ورزقان

 

 

* شنیده می شود حضور نماینده فعلی  مردم ورزقان  و خاروانا در مجلس شورای اسلامی در جمع مردم  شهرستان در روزهای اخیر افزایش یافته است بطوریکه وی  با  اهالی  چندین روستا دیدارهایی داشته و از چند پروژه عمرانی درحال اجرا درسطح شهرستان  بازدیدهایی به عمل آورده است  این در حالیست که ایشان طی  ماه های  گذشته به دلایل مشخص و نامشخص کمتر در محافل و مجالس شهرستان حضور می یافت.برخی معتقدند که دیدارها و بازدیدهای اخیر آقای الیاسی در راستای ارزیابی وضعیت سیاسی منطقه صورت می گیرد و احتمال می رود وی  با بررس کلیه جوانب مساله ، تصمیم نهایی خویش در خصوص انتخاب یکی از حوزه های انتخابیه ورزقان و یا شهریار را در روزهای آتی  نزدیک علنی سازد.

 ****************************************************************************************

در بخش خاروانا از توابع شهرستان ورزقان:

جلسات آشنایی با قرآن کریم در مساجد خاروانا برگزار شد

 

همزمان با ماه مبارک رمضان- ماه نزول قرآن- جلسات آشنایی با مفاهیم حیات بخش قرآن کریم در مساجد خاروانا برگزارشد.

به گزارش روابط عمومی سازمان تبلیغات اسلامی آذربایجانشرقی:به مناسبت آغاز ماه مبارک رمضان از سوی روحانیون مستقر و طرح هجرت،در شهر و روستاهای تابعه خاروانا:جلسات رو خوانی،روانخوانی،ومفاهیم قرآن کریم برگزار شد.

گفتنی است:این جلسات با استقبال نوجوانان و جوانان بخش خاروانا همراه بود.

 

یکشنبه 22 مهر 1386 - 9:35

 

 

فرماندار شهرستان ورزقان گفت : بیش از 2500 نفر در روستاهای سیل زده  شهرستان ورزقان همچنان در انتظار کمک رسانی دستگاههای اجرایی هستند.بهرامی افزود : تنها پل ارتباطی 40 روستای  بخش خاروانا  با مرکز شهرستان از بین رفته است که علیرغم بازدیدمعاون عمرانی استانداری و مدیرکل راه وترابری استان ،تاکنون به بهره برداری نرسیده است و این در حالی است که فصل سرما وبارش برف فرارسیده است .وی اضافه کرد: 4 ماه پیش در اثر جاری شدن سیل ، بیش از 15 روستای ورزقان با جمعیتی در حدود 2500 نفر ،بین 60 الی 100 درصد خسارت دیده اندکه طبق نظر کارشناسان 4 میلیارد و دویست میلیون تومان خسارت مالی برآورد شده است .

 

*********************************************************************

 

***********************************************************************

مسؤول اداره تبلیغات اسلامی خاروانا:

پژوهش، تنها محدود به هفته پژوهش و تحقیق نیست

 

مسؤول اداره تبلیغات اسلامی خاروانا،به مناسبت هفته پژوهش در جمع دانشجویان این شهر طی سخنانی گفت: تحقیق و پژوهش بستر اصلی توسعه و پیشرفت جوامع است.

به گزارش روابط عمومی اداره کل تبلیغات اسلامی آذربایجان شرقی: حجت الاسلام سید موسی حجازی، مسؤول اداره تبلیغات اسلامی خاروانا در جمع دانشجویان این شهر طی سخنانی در خصوص ضرورت تحقیق و پژوهش گفت: بدون سرمایه گذاری در امر پژوهش نمی توان به توسعه پایدار رسید، چرا که عامل اصلی و کلیدی ترقی و پیشرفت همه ملت ها و دولت ها در طول تاریخ، توجه جدی به این امر بوده است.

وی افزود: تحقیق و پژوهش بستر اصلی توسعه و پیشرفت جوامع است و پژوهش تنها محدود به یک هفته نمی شود.

 

چهارشنبه 28 آذر 1386 - 14:39

 

 

اعلام برائت برخی کاندیداها از جبهه دوم خرداد و کارگزاران

 

برخی کاندیداها معتقدند انتشار اخباری در خصوص کاندیداها که آن‌ها کاندیدای جبهه دوم خرداد یا کارگزاران هستند به وجهه آن‌ها در بین طرفدارانشان صدمه وارد می‌کند.

 

در پی درج اسامی کاندیداهای جبهه دوم خرداد در استان آذربایجان شرقی، رضا علیزاده نامزدی خود از سوی این جبهه را تکذیب کرد. رضا علیزاده که نام وی از حوزه انتخابیه ورزقان و خاروانا منتشر شده، خود را نامزد اصولگرا دانست.

 

کاندیدای انتخابات مجلس هشتم از بستان‌آباد آذربایجان شرقی نیز هرگونه ارتباط تشکیلاتی با حزب کارگزاران سازندگی را تکذیب کرد.

 

سلیمان امیری تیکمه داش، کاندیدای انتخابات مجلس هشتم از حوزه انتخابیه بستان‌آباد در واکنش به انتشار اسامی کاندیداهای دوم خردادی مجلس هشتم در آذربایجان شرقی، این کاندیدا اعلام کرد: من به هیچ عنوان کاندیدای حزب کارگزاران نیستم.

 

وی افزود: من کاندیدای قطعی جبهه متحد اصولگرایان در حوزه انتخابیه بستان‌آباد هستم و با آنان به توافق نهایی رسیده‌ام. بنا به اعلام امیری تیکمه‌داش، وی اولین بار است که کاندیدای انتخابات مجلس شده است.

 

وی تأکید کرد: هر گونه ارتباط تشکیلاتی با حزب کارگزاران را تکذیب می‌کنم.

 

سلیمان امیری تیکمه‌داش متذکر شد که انتشار این خبر که او کاندیدای حزب کارگزاران در حوزه انتخابیه بستان‌آباد است به وجهه او نزد طرفدارانش صدمه وارد می‌کند.

 

 

 

 

*********************************************************

توجه!

بنا بر اخبار رسیده بسیار موثق، مجتمع مس سونگون ورزقان به شرکت مس سرچشمه کرمان واگذار شده و تحت مدیریتی این شرکت قرار خواهد گرفت. این در حالی است که گفته می شود در صورت عملی شدن این سیستم، قدرت عملیاتی و توان مدیریت بومی به کمترین حد خود رسیده و ابتکار عمل و تصمیم گیری های کلان مدیریت بومی در این مجموعه قابل اجرا نخواهد بود. رژیم مرکزی از نبود نماینده ورزقان ( بدلیل ابطال انتخابات این حوزه به جهت تخلفات انتخاباتی) و همچنین اهمیت ندادن دیگر نمایندگان منطقه، بهترین فرصت را برای عملی کردن این طرح که سالهاست روی میز قرار داشته و در دفعات مختلف با مقاومت جدی اهالی محلی و فعالان داخل و خارج ملی مواجه شده بود، در نظر دارد با کمال درایت و با حفظ امنیت منطقه این سیاست را به صورت پنهانی عملی سازد. لازم است فعالان منطقه ای و ملی با آگاهی دادن به عموم مردم زمینه ممانعت از این سیاست را فراهم سازند. ...  

جهت کسب اطلاعات بیشتر اینجا را کلیک کنید

************************************************************

۳۰مهر 1387

چرا خاتمی؟

  علی اکبرزاده*: حماسه اولین دوم خرداد یادمان نرفته که چگونه همه بافته های عده ای به جای مردم شریف ایران به پنبه تبدیل شد و حماسه دوم خرداد وسیله عموم مردم در دامن انحصار و تک صدائی پرورش یافته و متولد شد و چنان لرزه بر اندام سیاسیون تک بعدی  انداخت که  دو دوره نتوانست کمر راست کند و اینک در فکر استمرار آرای تدارک دیده گذشته و حال است تا زمانی دیگر بر مسیر توسعه و آسایش مردم سنگ اندازی کرده و با ترساندن آنها از دشمنان فرضی باردیگر شعار عدالت  داده و با مهرورزی کینه توزانه دمار از روزگار مردمی در بیاورد که خود در به بار آمدن آن سهیم و دخیل است.

مگر نه این است همین مردم محروم و بیکار و بدون درآمد با شعار های آتشین عدالت و آوردن نفت بر سر سفره ها و غیره بر مسیری گام نهادند که امروز: نه از تاک نشان است و نه از تاک نشان.

در اولین دوم خرداد اینقدر مردم حقیر شمرده نشده بود و این همه مردم درد بی درمان نداشت گرانی این همه غوغا نمی کرد و بیکاری اینقدر قربانی نمی گرفت ولی باز مردم برای انتخاب فضای تازه و روح افزا شخصی را انتخاب کرد که شعارهایش با خواسته های مردم انطباق داشت.

در این سه سال و اندی که شاهد سپری شدن آن هستیم آیا غیر از رانده شدن نیروهای انقلابی، بالا رفتن قیمت ها، افزایش بیکاری، اضافه شدن مفاسد اجتماعی، پایین آمدن توان خرید مردم، عدم برنامه ریزی لازم برای شروع پروژه های زیربنائی، افزایش هزینه های دولت و گسترش بدنه آن، تیره تر شدن روابط کشور با دول خارج، گله مند شدن آیات عظام از عمکردها، سانسور بیش از حد رسانه ها و سایت های خبری، افزایش محدودیتهای دانشجویان و اساتید، پایین آمدن اعتبار سیاسی کشور در دنیا، انحلال نهادها و سازمانهای کلیدی و ... کارهای مثبتی در سبد مدیریتی کشور نهاده شده است.

پس انتخابات دوره دهم بسیار مهمتر از اولین دوم خرداد در دوره هفتم ریاست جمهوری است چرا که برگرداندن امور کشور به نقطه تعادل تقریبا" کار بسیار مشکل و توانفرسایی خواهد بود ظرف و محفظه بسیار بزرگی برای دفن کردن این اضافه شده های مدیریتی لازم می باشد و لذا انتخابات دوره بعدی به منزله حیات و مرگ دوران مدیریتی کشور محسوب می شود هرکسی که دلش برای کشور و مردم می سوزد بایستی بدون تعارف و دعوت در انتخابات شرکت کند البته به شرطی که کاندیدای مد نظر مردم از فیلتری بگذرد که هیچ فیلتری برای آنان نیست.

حال این سوال مطرح است که چه کسی برای پر کردن این گودال ایجاد شده، شایسته و به قولی مرد میدان است و این سئوالی است که بایستی اوراق نشریات دولتی و انحصار گرایان را ورق زده و نامش را پیدا کنیم و آن آشناست  او کسی است که مردم را دوست دارد و کتک این را هم می خورد او کسی است که دارای نجابت بسیار بالاست او با مردم است او با مردم با تکبر و شقاوت برخورد نمی کند او خودش را قیم مردم نمی داند او مردم را تا رسیدن به منزل نمی خواهد او مردم را تا پایان مقصد نیاز دارد او می گوید که مردم نیاز به قیم ندارد او می گوید که مردم خود تشخیص می دهد و او از تبار انسانهای رنج کشیده است، او می داند که مردم او را قراردادی انتخاب می کند و هر موقع دورانش به پایان رسید برای ماندنش، قانون وضع نمی کند بلکه مردم دوباره او را به آرای عمومی می گذارد.

مردم کسی را می خواهند که 70 نماینده مجلس ناتوان دوره هفتم که به جای نوکری مردم در خدمت قوه دیگر بودند به همراه خانمی که البته با مدیریت افراد یک بعدی و یک سو نگر در فکر خلع لباس کردنش بودند و او شخصی فهیم، افتاده، مدیر، مدبر ، روحانی آزاده، دنیادیده مجرب، دردشناس درد کشیده، زمان شناس، مورد احترام عام و خاص است و او خاتمی  قهرمان است.

من کاری با سایر کاندیداها ندارم  همه محترمند ولی برای نجات کشور از وضعیت بوجود آمده بایستی با هم بسیار صمیمی و دوستانه و در عین حال بدون تعارف صحبت کنیم اگر قرار است روح آزادگی بار دیگر در کشور حاکم شود و واقعاً ایران برای همه ایرانیان آغوش باز کند بایستی کاندیداهای اصلاحات به نفع خودشان و مردمشان کنار بکشند تا مردم با تمام توان خودشان بر انحصار و تک صدائی نه بگوید مردم میدان را داشته باشند تا بر عده ای بفهمانند که برخوردهای غلط در شان این ملت نیست.

این نظر شخصی من است یا خاتمی و یا هیچکس البته اگر مهندس موسوی نیایند.

خاتمی را اگر مردم بیاورند از او حمایت هم خواهند کرد و تنهایش نخواهند گذاشت خاتمی در این کشور خیلی از مسایل مثبت را نهادینه کرد که هنوز لذت آنها از دماغ مردم نرفته است من نمی گویم اشتباه و ایراد نداشته بلکه عین ایراد و اشتباه نبوده است.

پس بیایید با خاتمی از مسیرهای پرسنگلاخ ایجاد شده عبور کنیم و بر مراحلی از کشورداری برسیم که نیاز مردم و زمانمان است.

بیاییم برای اصلاح روابط خارجی، شناخت ظرفیتها و چاره اندیشی برای بازسازی کشور، کنترل گرانی، جلوگیری از واردات بی رویه، کم کردن وابستگی اقتصاد کشور به نفت، رونق بخشیدن به بازار کار و سرمایه، کم کردن ریسک سرمایه گذاران داخلی و خارجی، ایجاد و افزایش امید به زندگی در مردم بویژه جوانان، بازگرداندن آرامش و روح دانشگاهی به دانشگاههای کشور، حمایت واقعی از تولید و اشتغال مستمر، تثبیت مجدد شان و منزلت بنگاههای اقتصادی و مردم، محدود کردن گستره فعالیتهای دولت و بنگاههای دولتی بویژه در عرصه های اقتصادی، محترم شمردن حقوق تمامی اقوام و فرهنگهای رایج و موجود کشور، عمل کردن به خواستهای مشروع و قانونی مردم کل کشور و در نهایت عمل کردن به کلیه اصول قانون اساسی با هم باشیم تا هر ایرانی در ایرانی آبادتر و آزادتر  زندگی کند.

*نماینده مردم ورزقان و خاروانا در مجلس ششم

آثار تاریخی و توریستی

  

آثار تاریخی و جاذبه‌های توریستی خاروانا و ورزقان:         از وب سایت شهرستان ورزقان

ردیف	نام آثار تاریخی یا جاذبه‌های توریستی	شرح مختصری از وضعیت آثار
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10	جنگلهای منطقه هفت چشمه جنگلهای منطقه چیچکلو جنگلهای منطقه ونستان جنگلهای منطقه کرینگان ییلاق مشک عنبر ییلاق گولر خاروانا ییلاق پیر سقا آبشار گل آخور سد زر آباد روستاهای تاریخی آستمال، آبخواره ، ارزیل، گل آخور، کرینگان،ملک طالش	-
11	مسجد جامع خاروانا	این مسجد که از طرف میراث فرهنگی به ثبت رسیده وبا قدمت 800 ساله نگین دیزمار میباشد.
12	مسجد سیدلر خاروانا	بنای این مسجد نیز حکایت از گذشته های بسیار دور دارد. دربعضی از نقل قولها این بنا به دوره صفویه منصوب می شود و خیلی اقوال دیگر و حتی در بین سادات نیز مشهور است که یکی از سادات شهر خاروانا در حدود 200 سال پیش ساخته است . در هر حال عظمت این بنا نشان از ذوق هنری و معماری اسلامی گذشته دارد و نگهداری آن بصورت قدیمی یکی از ضروریات است.
13 14	کاروانسرای برازین امامزاده پیر داود ونستان	-

ماخذ ، تحقیق محلی

 

4ـ6ـ آثار تاریخی و جاذبه‌های توریستی(دنباله):

ردیف	نام آثار تاریخی یا جاذبه‌های توریستی	شرح مختصری از وضعیت آثار
15	سنگ قبر 1002 ساله	گفته می شود به هنگام کندن قبر در گورستان پائین خاروانا که بیش از هزار سال قدمت دارد این کتیبه بیرون آمد . این سنگ قبر هزاران ناگفته از اوضاع دوره خلافت عباسیان در این منطقه دارد.
16	گنبد کبود درروستای کبود گنبد	-
17	کاروانسرای خاروانا مشهور به کاروانسراحیاطی	این کاروانسرای قدیمی که در مرکز روستا و در بین المسجدین قرار داشت امروز تنها قسمتی از دیوار آن در کنار خیابان مشخص است و بنیه آن تخریب شده است. آجرهای سفالی و یا در واقع پی ساختمان کاروانسرا هنوز در زیر زمین موجود است.
18	امامزاده جوشین و آستمال	-
19	امامزاده ورزقان، امامزاده جبلکی	-
20	قلعه علی بیگ در کامتال واقع در اراضی خاروانا	این قلعه به دوره اشکانیان و ساسانیان مربوط می شود.
21	کتیبه خط میخی سقندل	-
22	قلعه دوقلوی گونبسر ((گونباسار))	این قلعه در اراضی خاروانا واقع در محدوده کوه کامتال در 8 کیلومتری شه رخاروانا واقع شده است . این قلعه ها که هر کدام در نوع خود یک قلعه مستقل به حساب می آیند به ترتیب وظیفه تامین امنیت جاده ابریشم و کاروانیان و دومی یک قلعه پشتیبانی بوده است . قلعه اول که مشرف بر جاده ابریشم میباشد وظیفه تامین امنیت کاروانان که آذوقه و اسلحه ، ذغال و ابریشم حمل مینمودند را بر عهده داشت که عبارت بودند از قلعه پائین دست گونبسر ، قلعه علی بیگ در کامتال ، قلعه جوشین، قلعه عباس میرزا در کردشت . آثار قلعه ها هنوز پابر جاست.

ماخذ ، تحقیق محلی

4ـ6ـ آثار تاریخی و جاذبه‌های توریستی(دنباله):

رد یف	نام آثار تاریخی یا جاذبه‌های توریستی	شرح مختصری از وضعیت آثار
23	دیگر آثار تاریخی عبارتند از: نقوش 12 هزار ساله سونگون،آقچه قلعه در منطقه هفت چشمه، ساختمان امیر ارشد،امامزاده کرویق، قلعه جوشین، قلعه عظیم آباد، قلعه نگار در روستای نگارستان، قوچهای سنگی متعدد در روستا های ایری علیا، سقای،گال،لیلاب،بقعه شیخ شمس الدین در روستای لیلاب مربوط به دوره صفویه، سنگ نوشته های روستای اندریان ولیلاب	-

ماخذ ، تحقی ق محلی

خاروانا و پتانسیل های گردشگری آن

 نویسنده: فردین الهیاری

شهر خاروانا یکی از نقاط قدیمی شهرستان ورزقان و منطقه دیز مار است. در مورد وجه تسمیه این شهر چنین به نظر می آید که نام اصلی این شهر خوروانق به معنای نگهبان خورشید باشد.حسینقلی کاتبی در صفحه ی 77 کتاب زبانهای باستانی آذربایجان چنین می نویسد:"خوروانق از ترکیب دو کلمه ی خور به معنای خورشید و وانق به معنای نگهبان است." و این از نشانه های دوره میترا پرستی در عهد اشکانی است، اما با مطالعات بیشتر در تاریخ منطقه به قومی به نام خاروانا بر می خوریم که در زمان اورارتوها در این ناحیه زندگی می کرده اند.

اوج شکوفایی شهر خاروانا به عهد سلجوقیان بر می گردد. در این دوره ، خاروانا  از مهمترین مراکز نظامی سلسله ی ترک نژاد سلجوقی بود  و حسام الدین دیز ماری از اهالی این منطقه که از بزرگان ارتش سلجوقیان بشمار می رفت خدمات زیادی را به سلسله طغرل سلجوقی انجام داد. بهروز خاماچی نیز در کتاب جغرافیای آذر بایجان شرقی از خاروانا به عنوان شهری نظامی در عهد مغول یاد می کند.

شهر خاروانا با این پیشینه پر افتخار تاریخی، امروزه در گمنامی به سر برده  و چشم به عنایت مسولان دارد. شهر خاروانا علاوه بر قدمت و تاریخ درخشانش که وجود اماکن وبناهای تاریخی خود مبین این واقعیت است از موقعیت طبیعی مناسب جهت تبدیل شدن به یک منطقه توریستی  برخوردار است. شهر خاروانا به دلیل کوهستانی بودنش می تواند بافت زیبایی به خود بگیرد و با توجه به اینکه همه ساله تورهای سیاحتی زیادی جهت تفریح و سیاحت از  قلعه ی جوشین و آبشار گل آخور بازدید می کنند، در صورت تاسیس مراکز تفریحی و اقامتی مناسب می توان پا ی گردشگران را به این شهرکشاند. به هر حال در صورتی که بخشداری، شهرداری، و شورای شهر خاروانا بتوانند با استفاده از نظرات کارشناسان مر بوطه یک برنامة میان مدت در این زمینه تنظیم نمایند ، مطمئنا این شهر و منطقه می تواند از رشد و شکوفایی قابل قبولی برخوردار شود.

نویسنده : ت.آراز : ۱٠:۳٧ ‎ق.ظ ; ۱۳۸٤/٩/۱٢
پيام هاي ديگران ( 1)      لینک دائم

نظرات شما درباره مسجد جامع خاروانا

 

 

 

مهمترین و اساسی ترین مشکل فعلی در مورد این مسجد آزاد سازی بنای مسجد می باشد بدینطریق که خانه های اطراف خریداری و همچنین طرح جامع اطراف مسجد و خود مسجد توسط شهرداری و میراث فرهنگی بررسی و طرحی قابل قبول برای آیندگان ارائه نمایند . خانه های اطراف مسجد خریداری و یک بنای سنتی در اطراف آن که شامل مدرسه علمیه > حمام ویژه مسافران > وضوخانه سرویسهای بهداشتی چند اتاق برای استراحت بازدیدکنندگان و سایر موارد در این طرح پیش بینی شود داخل مسجد در حال حاضر سفید کاری شده که رنگ آمیزی به صورت قبلی از واجبات می باشد . کاشیکاری گنبد از دیگر مهمات این مسجد است پس از تکمیل طرح > طرحی نیز ازجهت کار گذاشتن دوربین مداربسته سیستم صوتی و تصویری مناسب و زنده که سیستم تصویری تصویر داخل مسجد را در شبستان > محل زنانه نشین و درب ورودی مسجد و اتاقهایی که تازه در طرح احداث خواهند شد تصویر به صورت زنده برای بازدید کنندگان و مسجدی ها پخش گردد . کاشیکاری محراب نیز اهمیت دارد حسنقلی رشتبر لنبران عضو شورای اسلامی شهر خاروانا
مسجد جامع خاروانا
(۱۳۸۵/۹/۱۲) حسنقلی رشتبر لنبران

بي شك مسجد جامع خاروانا يكي از ديدنيترين مكانهاي تاريخي است
مسجد جامع خاروانا
(۱۳۸۴/۱۱/۱۳) علي

سلام دوست عزيز من سليقه ي شما را در ايجاد اين وبسايت بسيار تحسين مي كنم٠ شما با اين كار خود موجب آشنايي ملت آذربايجان با اماكن تاريحي و فرهنگ پربار مردم غيرتمند آذربايجان مي شويد و اين كار موجب سرافرازي و سربلندي همه ي ترك زبانان است٠ اميدوارم همواره موفق و پيروز باشيد٠
مسجد جامع خاروانا
(۱۳۸۴/۱۰/۲۶) مير حميد زاده

مطمئنا مسجد جامع خاروانا يكي از بي نظيرترين آثار باستاني و توريستي است
مسجد جامع خاروانا
(۱۳۸۴/۱۰/۲۶) ت٠آراز

این مسجد که در نوع خود هر مهندس و٠ معماری را حیرت زده میکند به نظر من از ذات و ایمان انسانهای قدیمی سر چشمه گرفته است وگنبدهای آن طوری طراحی شده است که زمانی نیازی به بلندگو در داخل مسجد نبود از لحاظ سازه ای طوری طراحی شده است که داخل مسجد هیچ ستونی موجود نیست و سقف آن همراه با گنبدش یکسره میباشد و مهندسان را به تفکر وادار میسازد که در ان زمان چگونه با مصالح ابتدایی موجود در طبیعت ساخته شده و در مقابل بلایای طبیعی بیش از ٧٠٠سال است که هنوز استوار است٠
مسجد جامع خاروانا
(۱۳۸۵/۶/۱۲) یحیی

آثار تاریخی و دیدنی قره داغ در یک نگاه

۱-  قلعه بابک: این قلعه در میان جنگلهای قره داغ (ارسباران) بر بالای کوه آذرین با ترکیب نفلینی احداث گردیده است و چون محافظ تیزبینی از شهر کلیبر حفاظت می کند و هزاران دیدار کننده در فصول مختلف سال دارد. جاده آن آسفالت بوده و از کنار هتل شجاع آباد حدود یک ساعت راه پیاده جهت صعود به قلعه زمان نیاز است.

2-  جنگلهای عمومی ارسباران (قره داغ) که بخش اعظم آن در این شهرستان قر ار دارد دارای مناظر بسیار دیدنی و زیباست واقعاً مگر می توان از زیباییهای اسکلو دره سی، قلعه دره سی، اطراف هجران دوست، آغویه(اغی) محمود آوا قلبی سی، ییلاق مرزرود، بالان، بهروز سیر شد؟

3-  بنای معاصر آیئنه لو(آینالو) در داخل جنگلهای زیبای منطقه احداث شده است دارای ویژگیهای بسیار خاص است. آینالو در طول سال توریست های زیادی را دور خودش جمع کرده و از آنها پذیرایی می کند این ناحیه وسیله حفاظت محیط زیست به عنوان زیستگاهی جهت چند رأس مارال محدود و محصور شده است که بسیار دیدنی است.

4-     غارهای وایقان(وایان)وسلسائیل در کنارروستاهای وایقان ورشتین برای گردشگری بسیار دیدنی است.

5-  زیست گا ههای  dovroon، شیریق، وینق، شاه حیدر، شاه اوتوران، گره لای، داش آراسی، تازه کند، داش باشی، اطراف روستای ا بریق، کوههای تیروان چای، تی تی چای.

۶-  چمنزار هفته چشمه که در تلاقی  جاده طویل با جاده مرزی ارس واقع شده واحتمالاً اسم قبلی آن هپتال چشمه است دارای آب  معدنی زلال می باشد ودر بهار وتابستان بسیار باصفا است.

۷-  قلعه قیز قلعه سی یا آغجا قلعه سی در بین روستای خوی نرود با بالوجه واقع ویقیناً هم ازقلاع قبل از اسلام منطقه است بخشها ئی از آن سالم مانده ودارای برج وباروهای مختلف میباشد.

۸-  ییلاق چیچکلو:فاصله آن از ورزقان حدود 35 کیلومتر بوده ودارای راه آسفالت وخاکی است ، دارای آب  معدنی زلال  ومناظر بسیار زیبا ومنحصر به فرد میباشد؛ در فصول بهار وتابستان محل گردشگران زیادی از اقصی   نقاط کشور واستان است.

 این ییلاق با صفا بر ارتفاعات روستای ملک طالش واقع شده است.

۹-  ییلاق آندیل: در چمنزارهای ونستان قرار گرفته و بی نهایت زیباست، دارای چشمه سارهای مختلف و گونه های گیاهی متنوع است.

۱۰-  قلعه جوشون: این قلعه بر مسیر ورزقان ـ خاروانا واقع شده و احتمالاً نام آن کوشان ـ یکی از اقوام ترک است ،  می باشد. این قلعه دارای استخرهای متعدد که در دل سنگهای خارا کنده شده است، می باشد. از استخرهای معروف آن خدیجه گؤلی را می توان نام بردکه در کنار امامزاده جوشون واقع شده است. می گویند وقتی آتش در این قلعه مشتعل می شده از قلاع بابک،آغجاقلعه وقیزقلعه سی، واقع در جمهوری آذربایجان دیده می شده است. نیروهای رزمی با این وسیله به همدیگر علامت جنگ یا صلح می دادند.این قلعه نیز به احتمال زیاد به زمان مادها برمی گردد.

 

۱۱-     علی بیگ قلعه سی: در دامنه کوه تاریخی و زیبای کمتال یا کانتال واقع است.

۱۲-  ییلاقات آستمال یا آس آلان که نام دو قوم از نژاد ترک می باشندودارای مناطق کوروش یک ودو وگوران کش میباشد، بسیار زیبا ودیدنی است ؛ میتوان به این ییلاق ها از روستاهای کرینگان وآستمال رفت وآمد کرد.

۱۳-  آبشار دیدنی ارزیل ـ گل آخور در بخش خاروانا:آب این آبشار از چشمه های زیبای روستای  گل آخور(گول هئیر) تأمین شده وبا منظره بسیار دلربا از صخره های آهکی پائین می ریزد که مراجعین بسیاری در فصول مختلف دارد.چشمه های تغذیه کننده آن از داخل آهکهای کرتاسه (دوران دوم زمین شناسی) سرازیر میشود  آب بسیارگوارا دارد.

۱۴-  مسجد جامع خاروانا: این مسجد گویا قبلاً احداث شده ودر زمان عباس میرزا تعمیر شده است.هم اکنون نیز آباد بوده ودر اختیار اهالی شریف شهر خاروانا قرار دارد وسالیانه مورد مرمت  قرار   می گیرد.

۱۵-    ییلاقات گؤ لر خاروانا(رشته کوههای سلطان سنجر):  این ییلاقات بهمراه ییلاقات ارزیل ـ مرزآباد دارای مناظر بسیار زیبا و دیدنی است و در دامنه ها و در دل کوه نشانکوه یا سلطان جهانگیر داغ واقع شده است.

۱۶-    ییلاقات مشک انبر هم در نوع خودش بسیار دیدنی بوده و سالیانه گردشگران زیادی را در خود جای می دهد.

۱۷-  روستای دیدنی کرینگان دارای زبان تاتی که یکی از لهجه های  قدیم می باشد

۱۸-   کتیبه سیقیندل (سقندل):  این کتیبه و کتیبه رازلیق در شهرستان سراب باقیمانده از سنگ نوشته های دوران حکومت سیصد ساله اورارتوها (قبل از حکومت متمرکز مادها) در منطقه می باشد. در نزدیکی روستای سقندل مابین اهر  ـ ورزقان واقع شده است ودر بازگویی تاریخ منطقه بسیار بااهمیت است.

۱۹-  شهرآرا در شهر ورزقان : به احتمال قوی این شهر همان آلانشهر بوده است که به مرور به شهرآرا تغییر یافته است، البته فقط آثاری از خرابه های آن باقی مانده است.

۲۰-  حمام کردشت: این حمام هم یکی از آثار بسیار دیدنی است وزمان ساخت آن به دوران حکومت مغولان می رسدو در زمان عباس میرزا سردار دلاور ایرانی بازسازی مجدد شده است. اکنون میراث فرهنگی استان در حال مرمت و نگهداری ان می باشد.

۲۱-قلعه عباس میرزا در کردشت: این قلعه در زمان عباس میرزا ساخته شده است و مرکز فرماندهی جنگهای ایران و روسیه تزاری بوده است. اکنون نیز تخریب شده و تنها نشانه باقیمانده حصار سنگی وگلی تخریب شده و برج و باروهای خراب آن می باشد.

خاروانانین قیزیل معدنی

   مقالات

 

در موضوع: پترولوژی

ماگماتیسم آداکیتی و نهشته­های مس- طلای پورفیری؛ مثال از خاروانا، شمال غرب­ ایران

   متن اصلی:
     زمین­شناسی:
منطقه خاروانا براساس تقسیم­بندی ساختاری ایران ( نبوی، 1976) در زون البرز-آذربایجان قرار می­گیرد. واحدهای اصلی سنگ­شناسی شامل سنگهای رسوبی پالئوسن، استوک پورفیری، دسته سیلها و دایکها و اسکارن می­باشند. سری رسوبی قدیمی­ترین واحد سنگی و شامل ماسه سنگ آهکی تا آهک ماسه­ای، همراه با میان لایه­هایی از سیلتستون، شیل و مارن مربوط به پالئوسن می­باشد. این رسوبات در اثر فاز کوهزایی پیرنئن دچار چین خوردگی شده­اند و طاقدیسها و ناودیسهای متعددی با روند عمومی ˚ 135 پدید آمده است. به سمت بخش مرکزی و پیرامون توده نفوذی، سنگهای رسوبی دستخوش دگرگونی مجاورتی و متاسوماتیزم شدیدی شده­اند.

مهمترین واحد سنگی، یک توده نفوذی نیمه عمیق با بافت پورفیری تا گرانولار و ترکیب گرانودیوریتی – میکرو دیوریتی تا مونزودیوریتی می­باشد. نفوذ این توده و دایکها و سیلهای مرتبط با آن، سبب دگرگونی مجاورتی و متاسوماتیزم گسترده شده است. توده نفوذی، رخنمونهای وسیعی در دو منطقه میوه­رود و آسترقان دارد. رخنمون آن در دو طرف دره اصلی میوه­رود به شکل بیضوی وجود دارد و در زون آسترقان، بخشی از توده نفوذی توسط یک گسل معکوس جابجا شده و شدیدا خردشده و برشی است. شباهتهای زیادی از نظر پتروگرافی، پترولوژی، دگرسانی، ژئوشیمی­ و کانه­زایی بین دو منطقه میوه­رود و آسترقان وجود دارد که نشان دهنده ژنز یکسان در هر دو منطقه است. بر اساس نمودار وینچستر و فلوی (1997) توده نفوذی در محدوده ریوداسیت-داسیت و ­آندزیت قرار می­گیرد و با توجه به رده بندی شیمیاییSiO2/ K2O ء(Peccerillo and Taylor, 1976) ترکیب توده نفوذی در محدوده کالک–آلکالن با پتاسیم بالا تا متوسط می­باشد.

سیلها و دایکها از لحاظ ترکیب شامل تراکی آندزیت، هورنبلند-آندزیت و داسیت هستند. از آنجا که دایکها و دسته سیلها درون توالیهای پالئوسن – ائوسن نفوذ کرده­اند و در بخش شرقی محدوده مورد مطالعه توسط ولکانیکهای پلیوکواترنر پوشیده شده­اند می­توان گستره سن نسبی ائوسن – پلیوسن را برای این واحدها در نظر گرفت. بخشی از کانی­سازی Au, Sb و As تیپ اپی­ترمال در منطقه مورد مطالعه در ارتباط با سیلها و دایکها می­باشد. اسکارنهای منطقه مورد مطالعه شامل اندواسکارن و اگزواسکارن می­باشند که به شکل تقریبا بیضوی در اطراف توده نفوذی گسترش دارند. بخشی از کانه­زایی Cu, W, Bi, Au, Fe در اسکارنها به وجود آمده­اند. این واحدها دارای رخنمون سبز رنگ می­باشند و به صورت صخره ساز و با توپوگرافی خشن ارتفاعات منطقه را شکل می­دهند.

پترولوژی:
14 نمونه نادگرسان از توده نفوذی، دایکها و سیلها به منظور شناخت ماهیت ماگما و پتانسیل کانیسازی آن انتخاب شدند. آنالیز نمونه­ها برای اکسیدهای اصلی و عناصر کمیاب و جزئی توسط آزمایشگاه ACME در Vancouver کانادا انجام شد.

سنگهای آذرین و سری­های ماگمایی جایگاه زمینساختی مشخصی در پوسته زمین دارند که مرتبط با فرایندهای تشکیل و تعیین کننده ویژگیهای ژئوشیمیایی آنها است. با توجه به نمودارهای تشخیص محیط تکتونیکی Pearce et al., 1984 بر اساس Ta–SiO2 و Rb–Y+Nb، توده نفوذی خاروانا در ردیف گرانیتوئیدهای کمان­ آتشفشانی (VAG) قرار می­گیرد (شکلهای 2 و 3). این موقعیت در نمودارZr/Yء(Muller et al., 1992) نیز تایید می شود. بر اساس نمودار مثلثی FeO – Na2O+K2O – MgOء( Irvin and Baragar, 1971) توده­های نفوذی منطقه خاروانا در محدوده کالک- آلکالن قرار می­گیرند.

مشخصات ژئوشیمیایی توده نفوذی خاروانا بخوبی قابل مقایسه با سریهای آداکیتی است. مهمترین ویژگیها از این نظر عبارتند از:

- Al2O3 بیشتر از 14.2% (میانگین15.28 % )
- MgO کمتر از3%
- Yb پایین (میانگین 0.78 ppm )
- Y پایین (میانگین 9.54 ppm )
- Sr بالا (میانگین ( 588 ppm
- نسبت Sr/Y بالا Sr/Y= 62

در نمودارهای Sr/Y-Yء(Kepezhinskas et al., 1997) و La/Yb-Ybء(Castillo et al, 1999) نمونه­های توده نفوذی خاروانا کاملا در محدوده آداکیت قرار می­گیرند (شکل 4و5). لازم به ذکر است که مشخصات ژئوشیمیایی پورفیری سونگون نیز تا حد زیادی با آداکیت سازگار می­باشد و سوالی که پیش می­آید این است که آیا در ایران نیز بین ماگماتیزم آداکیتی و ذخایر پورفیری ارتباط خاصی وجود دارد.

ماگماتیسم محیط­های قوسی ممکن است در اثر تفریق مذاب­های جبه و یا مذاب­های حاصل از صفحه فرورونده بوجود آیند. تحول مذابهای حاصل از ذوب بخشی صفحه فرورونده، در شرایط خاصی باعث تشکیل ماگماهای سری آداکیتی می­شود که با محتوی آب بالا، ƒO2 بالا مشخص می شوند (Oyarzun et al, 2001). اکسیده بودن ماگماهای آداکیتی باعث می­شود که مقدار زیادی از سولفید موجود در محیط منبع، حل و وارد مذاب بخشی گردد و گوگرد بصورت اکسیدی در سیستم ماگمایی انتقال یابد که این اهمیت زیادی در تشکیل ذخایر پورفیری دارد. واکنش تعادلی H2O= H2 + 1/2O2 باعث افزایش قابلیت پخش­پذیری H2 و O2 می­شود و همراه با آن نسبت SO2/H2S شدیدا افزایش می­یابد، به گونه ای که ممکن است به خروج گوگرد از مذاب منجر شود (Burnham, 1979) که البته این حالت به نفع تشکیل ذخایر سولفیدی مس نیست. مطالعات ایزوتوپی گوگرد در توده نفوذی خاروانا نشان می­دهد که فرایند گاززدایی SO2 در توده پورفیری خاروانا رخ داده است. در صورتی که چنین ماگماهایی در شرایط فشارشی جایگزین شوند (بدون فعالیت آتشفشانی)، گوگرد از سیستم خارج نمی­شود و بنابراین ممکن است یک ذخیره یزرگ تشکیل شود.

به منظور مقایسه رابطه ژنتیکی بین توده نفوذی خاروانا و توده نفوذی سونگون، نمودار عنکبوتی عناصر جزئی که نسبت به کندریت نرمالیزه می­باشند، برای پورفیری خاروانا (شکل 6) و پورفیری سونگون (شکل7) رسم شده­اند. همانطور که مشاهده می­شود، عناصر لیتوفیل با شعاع یونی بزرگ (LILE) مانند Rb, Sr, Ba, Zr, Cs, Th در هر دو توده غنی شده اند، درصورتی که عناصر HFSE مانند Nb, V و Sc و عناصر خاکی کمیاب سنگین (HREE) مانند Yb و Er فقیر هستند که این از ویژگیهای محیط فرورانش است (Wilson, 1989). مقدار Zr و Hf در توده­های نفوذی منطقه خاروانا به ترتیب 92-182 ppm و 2.2-4.6 ppm و کمتر از گرانیتهای حاشیه اقیانوسی می­باشند، در حالی که مقدار Nb در حدود 7.1-18.6 ppm و نزدیک به مقادیر این نوع گرانیتها است. از آنجا که پوسته از عنصر Nb غنی است، این مقادیر نشان می­دهند که ماگمای آداکیتی مولد پورفیری خاروانا کمترین آلودگی را با مواد پوسته داشته است (Myashiro, 1977; Bonin, 1978). این مقادیر کاملا مشابه با مقادیر موجود در توده گرانودیوریتی سونگون است ولی مقدار Nb توده نفوذی سونگون دارای گستره 10-23 ppm است و کمی بیشتر از توده نفوذی خاروانا می­باشد. پیک منفی عنصر Nb شاخص ماگماتیسم کالک- آلکالن موجود در زون فرورانش است و میزان تهی­شدگی و یا غنی­شدگی آن در ارتباط با میزان تاثیر پوسته در تحولات ماگمایی باشد (Lan et al., 1996). پیک منفی عنصر Nb در نمودار عنکبوتی هر دو توده نفوذی با شدتهای متفاوت مشاهده می­شود. در هر دو منطقه الگوی تغییرات عناصر نادر خاکی مشابه است و نسبت به عناصر نادر خاکی سبک (LREE) غنی شده­اند. نسبت La/Yb برای توده نفوذی خاروانا یبش از 27 و برای توده نفوذی سونگون بیش از 30 است که این نسبت بالا از ویژگیهای ماگماهای آداکیتی است.

Pic-1: نقشه راهنمای منطقه اکتشافی خاروانا

Pic-2: جایگاه زمینساختی توده نفوذی خاروانا بر اساس نمودار Ta – SiO2ء(Pearce et al., 1984)

Pic-3: جایگاه زمینساختی توده نفوذی خاروانا براساس نمودار Rb – Y+Nbء (Pearce et al., 1984).

Pic-4: موقعیت نمونه­های توده نفوذی خاروانا در نمودار Sr/Y – Yء(Kepezhinskas et al., 1997)

Pic-5: موقعیت نمونه­های توده نفوذی خاروانا در نمودار La/Yb – Ybء(Castillo et al, 1999).

Pic-6: نمودار عنکبوتی عناصر جزئی توده نفوذی خاروانا که نسبت به کندریت نرمالیزه شده­اند.

Pic-7: نمودار عنکبوتی عناصر جزئی پورفیری سونگون که نسبت به کندریت نرمالیزه شده­اند.

مقاله ای دیگر:

                  

عنوان مقاله :	پتروگرافى و پترولوژى ولکانیکهاى شمال خاروانا ( شمال آذربایجان خاورى )
نوع مقاله :	پترولوژى
محل ارائه :	بیست و پنجمین گردهمائى علوم زمین شناسى سازمان زمین شناسى کشور

متن کامل :

 

میر على اصغر مختاری٭، گروه زمین شناسى دانشگاه تربیت مدرس و معاونت اکتشاف سازمان زمین شناسى و اکتشافات معدنى کشور، [e-mail]

رحیمه نفیسى، کارشناس زمین شناسى از دانشگاه پیام نور تبریز

 

◊◊◊◊◊◊◊

 

چکیده:

 

منطقه مورد مطالعه در شمال- شمال باختر شهر خاروانا در آذربایجان خاورى واقع شده است. در این منطقه، سنگهاى آتشفشانى بر روى واحدهاى مارنى میوسن گسترش یافته‌اند. این سنگهاى آتشفشانى داراى بافت میکرولیتیک پورفیریتیک بوده و کانیهاى اصلى آن عبارت از فنوکریست‌هاى شکلدار کلینوپیروکسن در یک زمینه میکرولیتى از پلاژیوکلازها مى‌باشد. این سنگها داراى ترکیب آلکالى بازالت تا تراکى بازالت هستند و از نظر سریهاى ماگمایى در قلمرو سرى آلکالن واقع مى‌شوند. این سنگها در محیط تکتونیکى داخل قاره‌اى تشکیل شده‌اند. با توجه به ساختار تکتونیکى منطقه ( شرایط تصادمى و فشارشى حاکم بر این منطقه ) در زمان اولیگو- میوسن، در نتیجه حرکت بلوکها و جابجایى آنها فضاى مناسب کششى و در نتیجه حوضه‌هاى رسوبی کششى  pull-apart در بالاى منطقه فرورانش تشکیل شده و شرایط لازم براى ایحاد ماگماى بازالتى مهیا گشته است.

 

Abstract:

 

The study area is located at the north- northwest of Kharvana town in the eastern Azarbaijan province. In this area, volcanic rocks extended on the Miocene age marls. These volcanic rocks have microlitic porphyritic texture. Euhedral clinopyroxene phenocrysts are located in the microlitic background of plagioclase. These volcanic rocks are alkali basalt – trachybasalt in composition. According to chemical evidences, these basaltic rocks have alkaline nature and generated in continental within plate tectonic setting. On the basis of tectonically structure of this area in the Oligocene-Miocene ( collisional and compressional condition ), due to blocks movement, pull apart basins generated above the subduction zone, and necessary conditions prepared for basaltic magma generation.

 

خلاصه توضیحات :

مقدمه:

 

منطقه مورد مطالعهدرشمالاستانآذربایجان خاورىودر حدود60کیلومترى شمال تبریز  و  5 کیلومترى شمال- شمال باختر خاروانا واقع گردیده است. در شکل 1 موقعیت جغرافیایى منطقه مطالعاتى و راههاى دسترسى به آن نشان داده شده است. سنگهاى آتشفشانى مورد مطالعه، عبارت از جریانهاى گدازه‌اى مى‌باشند که بصورت تپه‌هاى کم ارتفاع نسبتاً کوچکى در شمال و شمال باختر شهر خاروانا، بر روى رسوبات مارنى و مارن ژیپس‌ دار داخل حوضه‌اى مربوط به میوسن گسترش یافته‌اند. تاکنون مطالعه دقیقى بر روى این سنگهاى آتشفشانى صورت نگرفته است، بطوریکه حتى این سنگها بر روى نقشه 1:100000 زمین شناسى سیه‌رود ( مهرپرتو و همکاران، 1376 )، تراکى آندزیت در نظر گرفته شده‌اند.

◊◊◊◊◊◊◊

 

بحث :

 

زمین شناسى

نهشته‌هاى میوسن که در این بخش از ورقه سیه‌رود گسترش یافته‌اند، با یک رخساره کنگلومراى قاعده‌اى به ضخامت 40- 20 متر شروع مى‌شود. گنگلومراى مذکور با یک دگرشیبى زاویه‌دار بر روى واحدهاى رسوبى قدیمیتر ( کرتاسه پسین ) قرار گرفته است. رخساره‌هاى مارنى جوانتر از گنگلومراى قاعده‌اى، بخشهاى وسیعى را در شمال شهر خاروانا و روستاى دستجرد مى‌پوشاند. مارنهاى مزبور برنگ سبز و خاکسترى بوده و داراى میان لایه‌هایى از ماسه سنگ و شیل در ضخامتهاى مختلف        ( حداکثر 50 سانتیمتر ) مى‌باشد. بطور محلى، بخشهایى از این رخساره بصورت مارنهاى الوان همراه با لایه‌هاى گچ مشاهده مى‌شود. سنگهاى آتشفشانى مورد نظر در مطالعات حاضر بر روى نهشته‌هاى مارنى فوق‌الذکر واقع گشته‌اند. واحد آتشفشانى مزبور بصورت جریانهاى گدازه‌اى، تپه‌هاى کم ارتفاعى را بر روى رسوبات مارنى میوسن تشکیل داده‌اند ( شکل 2 ) و در دو نقطه مجزا ( اولى واقع در شمال شهر خاروانا و دومى واقع در شمال باختر شهر خاروانا و شمال روستاى دستجرد ) رخنمون دارند. دو توده آتشفشانى یاد شده در فاصله هوایى حدود  km6 از یکدیگر واقع گشته‌اند.

 

پتروگرافى

بر اساس مطالعات صحرایى و مقاطع میکروسکوپى، ترکیب سنگ شناختى واحد آتشفشانى میوسن عبارت از بازالت و بازالت آندزیتى مى‌باشد. بافت آنها از نوع میکرولیتیک پورفیریتیک بوده و در برخى نقاط بافت گلومروپورفیریتیک نیز مشاهده مى‌شود. مطالعات پتروگرافى بیانگر حضور بلورهاى شکلدار تا نیمه شکلدار کلینوپیروکسن بصورت فنوکریست در یک زمینه میکرولیتى متشکل از پلاژیوکلار مى‌باشد. بلورهاى ریز کانیهاى کلینوپیروکسن، آمفیبول، بیوتیت و اوپاک در داخل زمینه میکرولیتى حضور دارند. در برخى نقاط، بلورهاى کلینوپیروکسن با تجمع در کنار هم تشکیل بافت گلومروپورفیریتیک داده‌اند ( شکل A3 و B3 ). پلاژیوکلازها از نوع لابرادور- بیتونیت هستند. کلینوپیروکسنها بدرجات مختلفى اورالیتى شده‌اند ( شکل C3 و D3 ). تخلخل این سنگها زیاد بوده و فضاهاى خالى عمدتاً توسط کلسیت و زئولیت پر شده‌اند. توده آتشفشانى واقع در شمال شهر خاروانا، حاوى مقادیر بالاترى از کانیهاى هورنبلند و بیوتیت در مقایسه با توده آتشفشانى واقع در شمال روستاى دستجرد مى‌باشد.

 

پترولوژى و ژئوشیمى

نامگذارى این سنگها بر اساس روشهاى مختلف بیانگر ترکیب آلکالى بازالت و تراکى بازالت براى آنها مى‌باشد. بر اساس نمودار مجموع الکالن در برابر SiO₂ ( لى میتر و همکاران، 1989 ) این سنگها در محدوده تراکى بازالت تا تراکى آندزیت بازالتى واقع مى‌شوند ( شکل 4 ).  این سنگها در نمودار Nb/y در برابر Zr/TiO2*0.0001 ( وینچستر و فلوید، 1977 ) و همچنین در نمودار SiO2 در مقابل Zr/TiO2*0.0001 ( وینچستر و فلوید، 1977 ) در قلمرو آلکالى بازالت قرار مى گیرند ( شکل 5 ).

 

سنگهاى آتشفشانى مورد مطالعه از نظر سرى ماگمایى بر طبق نمودار مجموع الکالن در برابر SiO2 ( ایروین و باراگار، 1971 )، همگى در قلمرو آلکالن واقع مى‌شوند ( شکل 6 ).

 

براى تعیین محیط تکتونوماگمایى سنگهاى آتشفشانى منطقه مطالعاتى، تعدادى از نمودارهاى تعیین جایگاه تکتونیکى بازالتها مورد استفاده قرار گرفت. براساس نمودار Zr/y در برابر Zr     ( پیرس و نورى، 1979 )، تمامى نمونه‌هاى سنگهاى آتشفشانى مورد مطالعه در محدوده بازالتهاى درون صفحه‌اى واقع مى‌شوند ( شکل A7 ). در نمودار مثلثى Zr/4 – Nb*2 – Y ( مسچد، 1986 )، همه نمونه‌ها در قلمرو آلکالى بازالتهاى درون صفحات قرار مى‌گیرند ( شکل B7 ). با استفاده از نمودار مثلثى Th – Hf/3 – Ta ( وود، 1980 )، این سنگها در محدوده بازالتهاى آلکالن درون صفحات واقع مى‌شوند ( شکل C7 ). نمودارهاى عادى سازى شده نسبت به کندریت، مشابه با الگوى آلکالى بازالتهاى ریفتهاى کنیا و اتیوپى مى‌باشد( شکل D7 ).

 

◊◊◊◊◊◊◊

نتیجه گیرى:

 

سنگهاى آتشفشانى واقع در شمال و شمال باختر شهر خاروانا داراى ترکیب بازالتى تا تراکى بازالت بوده و از نظر سریهاى ماگمایى از نوع آلکالن مى‌باشند. این سنگها در یک حوضه داخل قاره‌اى تشکیل شده‌اند. حجم ماگماى بیرون ریخته شده کم است که بیانگر ذوب بخشى محدود گوشته ( ماگماى بازالتى آلکالن ) یا دشوارى صعود ماگما به سطح زمین است. در چنین وضعیتى، ماگماى بازالتى آلکالن از طریق شکستگیهاى مناسب به سطح زمین راه پیدا نموده است. با توجه به ساختار تکتونیکى منطقه ( شرایط تصادمى و فشارشى حاکم بر این منطقه ) در زمان اولیگو- میوسن، در نتیجه حرکت بلوکها و جابجایى آنها گاهى فضاى مناسب کششى و در نتیجه حوضه‌هاى رسوبی کششى  pull-apart در بالاى ورقه فرورانش تشکیل شده و شرایط لازم براى ایحاد ماگماى بازالتى مهیا گشته است که در نتیجه آن ماگماى حاصله با سرعت زیاد به داخل این حوضه ها فوران نموده است.

 

 

◊◊◊◊◊◊◊

 

منابع فارسى:

 

1.     مهرپرتو، م. ( 1376 ) نقشه 1:100000 زمین شناسى سیه‌رود؛ سازمان زمین شناسى و اکتشافات معدنى کشور.

 

 

◊◊◊◊◊◊◊

 

References:

 

2. Irvine, T. N. and Baragar, W. R. B. ( 1971 ) A guide to the chemical classification of the common volcanic rocks; Canadian J. Earth Sci.; V. 8, P. 523-548.

3.     Le Maitre, R. W., Bateman, P., Dudek, A., Lameyre, J., Le Bass, M. J., Sabine, P. A., Schmid, R., Streekeisene, A., Woolley, A. R. and Zanettin, B. ( 1989 ) A classification of igneous rocks and glossary terms; Blackwell science, Oxford.

4.     Meschede, M. ( 1986 ) A method of discriminating between different types of mid ocean ridge basalt and continental tholeites with the Nb-Zr-Y diagram. Chem. Geol., V. 56, P. 207-218.   

5.     Pearce, J. A. and Norry, M. J. ( 1979 ) Petrogenesis implication of Ti, Zr, Y and Nb variation in volcanic rocks; Cont. Mineral. Petrol., V. 69, P. 33-47.

6.     Winchester, J. A. and Floyd, P. A. ( 1977 ) Geochemical discrimination of different magma series and their differentiation products using immobile elements; Chem. Geol., V. 20, P. 325-343.

7.     Wood, D. A. ( 1980 ) The application of the Th-Hf-Ta diagram to problems of tectonomagmatic classification and to establishing the nature of crustal contamination of basaltic lavas of the BritishTertiaryVolcanicProvince; Earth planet. Sci. Letters; V. 50, P. 11-30.

8.     Wilson, M. ( 1989 ) Igneous Petrogenesis aglobal tectonic approach, Unwin Hyman Ltd, London – 466 P.

 

زمان ارائه : دوشنبه 30 بهمن 1385

نام نویسنده : میر على اصغر مختاری٭،

خارواناایله آرتیق تانیش اولون

 

  

خاروانا بخشی ، ورزقان شهرستانینا تابع دیر، 18000 نفر نفوسی وار. تبریزه 140 کیلومتر ورزقان طرفیندن و 100 کیلومتر خاروانا دان ، ارزیل – قینر – امند و ایوند و نهایت تبریزه یولی وار . جلفا شهرینه 84 کیلومتردی  و ارمنستان مرزینه یعنی نوردوز گمروکونه ( گمرگ نوردوز) 28 کیلومتر دی . بو منطقه اغلب داغلیغ ( کوهستانی ) بیر منطقه دیر . و اکینچیلیخ و مال داریخ و پته چیلیخ و باغ دارلیخ  مردمون شغلدی . بوردا فرش و جه جیم و تختئین توخویارلا . عمده اکینچیلیخ ماتریالی ( محصولی) بوغدا ، آرپا ، یارما ( پرینج ) یونجا و کلزا اکلر . قدیم دورلر پانبیخ دا  اکردیلر . لوبیه ، نخود ، مرجمه و زیره ده اکلر . اما بونان بئله مردم چوخ کاسیب و آغیر وضعیتده یاشییلار . باخمیاراق کی بوردا اکینچیلِغا یاخشی امکان وار اما دولت بوردا بو حاقدا سرمایا یاتیدمیر . مثلا سد و یا سو قویو لاری وورمور تا مردمون اکینچیلیغی رونقلنسین . خاروانا منطقه سی داغلیق بیر منطقه اولاراق ، بوتون داغلار معدندی . اما مردم آج و ایاق یالین دی .

خاروانانین معدنلری:

معدن طلای خاروانا : طلای خاروانا آدلانان معدن خاروانانین 30 کیلومترلیغیندا اولان اندریان و میوه رود ( موری کندی) کندینده قرار تاپیب . بون معدن شمالی آذربایجانلی بیر معدن شناسین الینن که آدی دکتر زینال اف دی کشف اولونوب و دنیایه تانینیب . و معادن وزارتخاناسیندا و عموم معدنچیلرین یانینندا طلای خاروانا آدینن تانینیر . بو معدنین عیاری چوخ یوخاری دی و ظرفیتی ده چوخ چوخ یوخاریدی . ائلیکه بو معدن ایشه باشلیه ، بوتون ایرانی آباد ائلر . اما ندنسه دولت بو معدنده سرمایا یاتیدمیر . توجهزی بو مورده اولان بیر نامیه جلب ائلیرم کی مدیر کل معادن و فلزات استان آذربایجانشرقی طرفیندن استاندارا یازیلیب . نامه فارسجا یازیلدیقینا خاطر منده فارسیسین یازیرام . و چوخ عذر ایسترم

 

جناب آقای مهندس محمد زاده                       شماره 1777

مقام محترم استانداری آذربایجانشرقی        تاریخ : 14/4/1378  

 

با سلام ، نظر به اهمیت و جایگاه خاص پتانسیل در دست اکتشاف طلای خاروانا ، بدین وسیله گزارشی از آخرین وضعیت و خلاصه اقدامات انجام یافته در رابطه با عملیات اجرایی این پتانسیل جهت مزید استحضار جنابعالی ارائه می گردد.

در سال 77 ، متعاقب تصمیم گیری ها و برنامه ریزی های به عمل آمده در سطح مدیران ارشد وزارت معادن و فلزات ، کلیه موافقت نامه های اصولی صادره در ارتباط با این طرح به شرکت سهامی کل معادن ایران واگذار شده و عملا این شرکت اجرای مراحل اکتشافات نکمیلی ودر مراحل بعد راه اندازی معدن و ایجاد تاسیسات فرآوری مربوط را به عهده گرفت . این شرکت نیز پس از انجام کار کارشناسی بر روی مجموعه اطلاعات گرد آوری شده در فازهای مختلف عملیات اکتشافی ، منطقه ای غنی و پر عیار به مساحت تقریبی 10 هکتار به نام زون بوزلوخ – قره داش را از یکی از مناطق مینرالیزه انتخاب نمود ، که عملیات اکتشافی ( عمدتا ژئو شیمی تفصیلی ) برروی آن انجام شده است . نتیجه عملیات انجام یافته ، گذشته از ان که منجر به تعیین ذخیره زمین شناختی قابل ملاحظه ای معادل 7/6 میلیون تن ( با عیار 5/4 گرم بر تن ) و ذخیره احتمالی 800 هزار تن با عیار 29/3 گرم برتن در این محدوده کوچک نمونه شده است ، الگوی عملیاتی ادامه فاز اکتشافات را نیز در سایر قسمتها به دست داده است .

برای ادامه کار ، در نظر است با تکمیل اکتشافات در زون کوچکی که مورد مطالعات تفصیلی قرار گرفته است ، امر استخراج محدود نیز جهت استفاده از امکانات مجتمع فرآوری طلای موته اصفهان آغاز شود . این امر موجب خواهد شد تا گذشته از انجام آزمایشات تکنولوژیک برای طراحی پروسه بهینه استحصال طلا از کانسنگ ، بخشی از هزینه ها ی طرح نیز تامین شود .

به موازات این برنامه ، ادامه اکتشافات در سایر قسمتها ی پتانسیل در اشل های تفصیلی و تکمیلی انجام خواهد پذیرفت . هزینه های طرح در حال حاضر از محل بودجه این شرکت تامین می گردد ، که به نظر می رسد پس از تصویب اصلاحیه در بودجه شرکت در همین ارتباط ، پیشرفت فیزیکی کار از جهش قابل ملاحظه ای برخوردار گردد.

در جریان بازدید جناب آقای  مهندس قانون ، مدیر عامل و ریاست محترم هیئت مدیره شرکت سهامی کل معادن ایران در مورخه 12/3/78 از پتانسیل خاروانا و نیز جلسه ای که متعاقب آن با حضور جناب اقای مهندس اکبرزاده نماینده محترم مردم ورزقان و خاروانا در مجلس شورای اسلامی ، جناب آقای مهندس خسرو شاهی مدیر عامل محترم شرکت مجتمع معادن مس اهر و اینجانب در محل معدن سونگون تشکیل شد ، نحوه مشارکت تمامی دست اندرکاران در تلاش جهت هرچه به ثمر رسیدن این پروژه عظیم مورد بررسی قرار گرفته و مقرر شد تمامی بخشهای ذیربط با تجهیز کلیه اقدامات در این مهم یاری نمایند . به عنوان اولین قدم نیز تامین ماشین آلات و اکیپ های حفاری از سوی مجتمع مس اهر جهت آغاز پروژه حفاری های عمقی و نیز تامین سوخت ماشین آلات سنگین  جهت احداث راه ارتباطی به روستای میوه رود ( تا زمان راه اندازی و تجهیز کارگاه فنی شرکت کل ) مورد موافقت قرار گرفت . با احداث این راه علاوه بر انکه امکان دسترسی به نقاط مختلف پتانسیل معدنی و سکوهای حفاری مقدور خواهد شد ، روستائیان منطقه نیز پس از سالیان سال از نعمت راه  مواصلاتی برخوردار خواهند گشت .

گزارشات تکمیلی حسب پیشرفت کار به استحضار خواهد رسید .

نادر امین

مدیر کل معادن و فلزات

امضا

 

بو نامه تمام بو معدنده اولان ظرفیتی و اونون آرخاسیندا اولان مشکلری تمامیله بیان ائدیر .

ایکیمجی مسئله بوکی بومعدنده 17 فقره عناصر معدنی قیزیلین کناریندا کشف اولوب از جمله اولاردان :مس – مولیبدن – تنگستن – پیریت – سرب – روی – و سایره عناصر لر و معدنی ماده لر .

همچنین بو معدنده بیر نقطه واردیر کی اوردا ساعت و یا قطب نما عقربه لری بر عکسینه ایشلییر یعنی ساعت اورادا دالی دالی ایشلییر .و او موادین آدین بیزه هئچ وقت بولدورمه دیلر .

سایر معدنلر:

معدن سنگ سیمان که خاروانانین ارزیل و طرزم اراضی سینده یئرلشیر .

آهک معدنی ارزیلده و گدل آخیر کندینده که خاروانادان 37 کیلومتر فاصله سی وار.

آستامال و آوان و چِشمقان  کندینده مس و تزئینی داشلار اوجمله دن گرانیت داشلارینین معدنی وار

خاروانانین 5 کیلومترینده اولان لیلاب کندینده مرمر داشی معدنی وار . و قدیم صفویه لر دورونده بو معدن استخراج اولوب و خاروانانین 800 ایلیخ مچیدینین قاپیسینین داشلاری اوردان گتیریلیب و چوخ گوزل شکلیده یونتالانیب و محراب حالتینده مچیدین گیریش قاپیسینا قویولوب .

خاروانا نین 5 کیلومترلیغیندا و بو شهرین اوز اراضیسینده یئرلشن یئرده یویوجی ماده لرین ( مواد اولیه شوینده ها مثل صابون و مایع های ظرفشویی و غیره ) اولیه معدنی ماده سی بوردا وار و قدیم دورلر هرکس کچلیخ نوخوشلیغی توتسیدی اوردان گئدیب گیل تورپاغی دییرخ ، اوردان گتریب و باشین یویارمیشلار و آنن یاخشی اولارمیش و صحت تاپارمیش . اونا مشهور گیل تورپاغی دئیرلر.

خاروانانین 4 کیلومترلیغیندا اولان ملک قضات کندیندن تا کوجان کندینه جن مس معدنی آراشدیریلیب و تانینیب .

خاروانا 10 کیلومترلیغیندا اولان دستجرد کندینده ( دست ایری ) زرنیخ معدنی وار و گچ معدنی وار و هابئله خاروانانین اوز اراضیسینده گچ معدنی وار و بیر واحد گچ پیشیرن کرخانا وار .

عمومیتله خاروانا منطقه سی معدنی موادینان دولودی ، اما هله بولارین هئچ بیری ایشلنمیر .

خاروانا شهرینن 500 ائوه یاخین تهرانا کوچوبله و عمومیتله تهراندا یافت آباد منطقه سینده ساکن دیلر و اوردا اکثرا یا تانکر یا تریلی ایشلدیللر و یا پمپ بنزین لری وار . و هابئله اورمو و یا تبریز و مرند و علمدار و جلفا شهرینه چوخلاری کوچوب و ساکن اولوبلار . بونا خاطر کی بوردا ایش یوخ و مردم و جوانلار بکار قالیبلار.

کامتال داغیندا اورانیوم و مس و سایر عناصرلر وار . کامتال داغی چوخ اونملی بیر یئر آلیر معدن چی لرین آراشدیرمالاریندا ، اودا اوردا اورانیوم اولدوغو اچوندی

اما خاروانانین بویوک شخصیتلری:

حضرات آیات عظام کوه کمره ای که نجف الاشرفده امام خمینی درس دئییب و اونون عم اوغلانلاری هله ده خاروانادا ساکن دیلر .

حضرت آیت الله العظمی سید یوسف مدنی اعلم بیر مجتهدی که سیاسته قاریشماز و حتی بیر زامان امام خمینی دورونده اونون رساله سینه اجازه پخش وئرمدیلر به خاطر مخالفت با بعضی افکار امام خمینی .

علامه و دنیا شهرتلی عالم سید محمد تقی جعفری که اونون حاقیندا هامی هر نمنه بولور و او خاروانانین سقای کندیندیندی . بوکند خاروانانین 39 کیلومترلیغیندا قرار تاپیب .

علامه طباطبائی انون اصلی خاروانین گول آخیر ( گلهیر ) کندینندی .

سپهسالار حسام الدین دزمار ی – بایندیربیک – الیاس بیگ نریمان خلیفه – گشتاسب دزماری – آیت الله علیاری بولار قدیم شخصیتلردندیلر.

کلنل محمد تقی خان پسیان خاروانین سهرون آدلی اولان بیر کندیندندی که 15 کیلومتر خاروانیا فاصله سی وار و انون حاقیندا کتابلاردا معلومات چوخدی . آنجاق بولارین هئله ده بوکندیده املاک لاری وار و اونون اولادلاری بو کندیده ایشه مشغولدو لار.

حجت الاسلام آقازاده خاروانین استر قان کندیندندی که مدیر کل دادگستری استان آذربایجانشرقی دی

هابئله آقازاده ایرانین قاباغکی وزیر نفتی کی ایندی ده رئیس سازمان انرژی اتمی ایراندی بو کددی.

چوخلی عالملر و دانشمندلر و نویسنده لر از جمله عبدالصمد اسلامی و سایره لری خاروانادن چیخیبلار.

خاروانانین یول مشکلری:

27 انقلابدان سولوب هله خاروانا به  سیاری خاکی یولدور . بو یول شاهین دورونده چکیلیب .

خاروانانوردوز ه یعنی ارمنستان مرزینه هله ده یارسی آسفاتی داغیلیب و آسفالت ائلمیرلر . اورانین قبلی کی آسفالتی اصطلاحا (آسفات سرد ) سویخ آسفالت توهموشدیلر کی کلا داغلیب و غیر قابل استفاده دیر .

خاروانا به سمت ارزیل – طرزم – قینر و امند به تبریز هله یاریسی خاکی دیر

خاروانا به ورزقان آسفاتین ائله توکولر کی بویانان توکولن اویانان داغیلیر و یول چوخ گردنه لی و خطرلی بیر یولدیر .

قراردیر خاروانین حاجیلار چاییندا سد ایشلسینه اما هنوز خبر یوخدور

قراردیر ارزیل و طرزم یئرینده اولان سیمان معدنینده سیمان فابریکاسی ( کارخاناسی ) وورسونلار آما خبر یوخدور . و چوخلی مشکلر .

خاروانا حاقدا اگر گوگل سایتیندا خاروانا یازساز و سئرچ ائلسز چوخلی مطلب خصوصا معدنلری موردینده الیزه گلر .

 

******************************************************************

گزارشی از معدن طلای خاروانا سفر به سرزمین طلای اندیرگان موضوع: اقتصاد گزارش اختصاصی سایت آذر ترک از معدن طلای اندریان گزارشگر: محمد رضا شوکتی فرهاد دونیامیزدان، اؤلوب گئتسه ده هله کولونگونون سسی گلیری ایستکده گیزله‌نن، توکنمز قووه هله ده داغلارین باغرین ده لیری. «سهند» چند روز قبل برای تهیه گزارش و خبر بازدید یکی از مقامات استانی از معدن مس سونگون عازم ورزقان شدیم تا از آنجا با همراهی آن هیئت به سونگون عزیمت نماییم. متأسفانه به علت برخی مشکلات دیر ب منطقه رسیدیم و توفیق زیارت هیئت و عزیمت به سونگون حاصل نشد. در سالن فرمانداری ورزقان به جمال سعادتپور نماینده صدا و سیمای مرکز تبریز در ورزقان برخوردیم. گویا ایشان نیز مثل ما از قافله عقب مانده بودند. وی خبر از عزیمت به معدن طلای اندریان به همراه بخشدار خاروانا و هیئت همراه جهت بازدید از مراحل اکتشافی معدن را دادند. خبر خوشحال کننده‌ای بود و توفیقی اجباری، خوشحال از اینکه اگر از آنجا مانده بودیم دیگر از اینجا رانده نشدیم. حوالی ساعت 11 با اتومبیل شخصی آقای مهندس سیدحسن هاشمی فرهمند مدیر عامل شرکت زرین داغ در قالب هیئتی عازم منطقه شده و پس از عبور ازراههای پر پیچ و خم خاروانا به منطقه رسیدیم. در طول راه عزیمت به منطقه اندریان جمال سعادتپور سئوالاتی را از آقای فرهمند می پرسیدند که بنده نیز از فرصت استفاده نموده، یادداشتهای لازم را ثبت می نمودم. در بدو ورودبه محل با اتباع خارجی شاغل در معدن مواجه گردیدیم که مهندس فرهمند با معرفی آنها اعلام کردند که این افراد مهندسین روسی، گرجی و قرقیزی می باشند. ایشان افزودند با توجه به اینکه یک شرکت خارجی و یک شرکت ایرانی (شرکت زرین داغ) بر روی این پروژه به صورت مشترک فعالیت دارند، این دوستان مهندسین و مسئولین این شرکت خارجی بوده و همراه با ما در کشف این معدن همکاری می‌نمایند. وی افزود: این شرکت، یک شرکت سرمایه گذاری خارجی است که اولین سرمایه گذار مستقیم معدنی و اکتشافی در کشور است. البته در سایر استانها سرمایه گذاران خارجی،تنها در بخش استخراج معدن فعالیت می‌کنند. ولی این شرکت خارجی از همان مرحله اکتشاف در این منطقه فعالیت دارد. آقای فرهمند در بخشی دیگراز سخنانشان اظهار داشتند: در شهرستان اهر 12 پروانه برای اکتشاف و استخراج اخذ کردیم که 2 پروانه برای طلابوده و بقیه نیزبرای مس میباشد. آقای فرهمند در ادامه صحبتهای خود ضمن اشاره به معدن طلای کردستان افزودند: در آنجا طلا، به صورت رگه‌هایی مشخص است ولی از نظر کیفی با طلای اندریان قابل مقایسه نیست. در آنجا هم یک شرکت خارجی با شراکت شرکت ایرانی به نسبت 51 درصد ایرانی و 49 درصد خارجی کار می‌کردند که این شرکت خارجی که انگلیسی هم بود از همکاری منصرف شد. معدن اندریان نسبت به سایر معادن کشور محدوده بیشتری دارد و می‌توان گفت یکی از معادن مهم و بزرگ کشور است. اگر تنها یک گرم در تن هم طلا از آن به دست آید، به صرفه بوده و از نظر اقتصادی ارزش سرمایه گذاری را دارد. این معدن با استفاده از تکنولوژی برتر و پیشرفته استخراج خواهد شد، که از نظر اکتشاف، دومین معدن در استان است و حدوداً 50 تن مواد معدنی در داخل آن وجود دارد. البته دولت هیچ نقشی در اکتشاف و استخراج آن نداشته و نخواهد داشت. بعد از پیاده شدن از خودروی مهندس فرهمند، با مهندسین خارجی آشنا شدیم. یکی از مهندسین «معارف زینالوف» از اهالی جمهوری آذربایجان بود که بنا به اظهار خودش از قبل از انقلاب چندین بار به ایران سفر کرده و در معادن مختلف مانند سرچشمه نیز مشغول به کار بوده است. وی بنا بر اظهار خودش در کشف برخی از معادن نیز نقش مهمی داشته است. ایشان عضو آکادمی علوم آذربایجان بوده و دارای دکترای زمین شناسی است. دکتر زینالوف هر چند مترجم نبود ولی بین اتباع خارجی و ایرانی نقش خوبی را به عنوان مترجم ایفا میکردند. البته در این بین یکی از اتباع خارجی (گرجی) که دکترای زبان و ادبیات فارسی داشت نیز مترجم خوبی بود. بعد از بازدید از قسمتهای مختلف معدن و طرح مشکلات و گزارشات توسط مسئولین پروژه، حوالی عصر فرصت مناسبی به دست آمد تا با رییس هیئت مدیره شرکت آقای مهندس «زوراب کوتئلیا» به مصاحبه بنشینم. دکتر «معارف زینالوف» (پیر شوخ طبع و مهربان آذربایجانی) زحمت ترجمه را برعهده داشتند که لازم است قبل از ارائه این مصاحبه از ایشان نیز تشکر نماییم. ■ لطفا خودتان را معرفی فرمایید. زوراب کوتئلیا: بنده «زوراب کوتئلیا» هستم. در شهر تفلیس دوره تخصصی زمین شناسی را گذرانده و در مسکو به اخذ دکترا نائل شده‌ام. در سالهای گذشته معاون وزیر صنایع و معادن گرجستان بودم. بعد از آن معاون معدن طلای گرجستان شدم. بعد از اینکه از وجود معدن طلای اندریان اطلاع حاصل کردیم با همکاران روسی شرکتی تشکیل دادیم و بعد از طی مراحلی با یک شرکت ایرانی به نام زرین داغ آستارقان مشترکاً در این معدن مشغول شدیم. ■ لطفا منطقه و معدنی که بر روی آن کار می کنید را بیشتر برای ما معرفی کنید و بفرمایید که دراینجا به چه کاری مشغولید؟ زوراب کوتئلیا: معدن طلای اندریان در شمالغرب ایران و در جنوب غرب خاروانا واقع شده است. در سال 1374 این معدن کشف شده است و ما هم بنا به دعوت مدیر وقت معدن آقای مهندس فرهمند به اینجا آمده ایم. این معدن از نقطه نظر اقتصادی به صرفه بوده و توجیه شده است که امید است در آینده با سرمایه گذاری خوب بتوانیم کارخانه‌ا ی نیز در کنار آن احداث نماییم. البته در این مورد از مسئولین محلی نیز انتظار همکاری داریم. همچنین آقای «کریل وولکوف» نماینده اصلح شرکت روسی و نیز یکی از زمین شناسان خبره نقش مهمی در پیشبرد اهداف معدن دارند. در حال حاضر ما در مرحله زمین شناسی و اکتشاف می باشیم که زمین شناسان ایرانی اعم از آقایان فرهمند، غلامی و خانم برزگر و سایر دوستان نیز همکاری صمیمانه‌ای رابا ما دارند. از جمهوریهای گرجستان و قرقیزستان (از هر کدام 12 نفر زمین شناس) نیز در اینجا حضور دارند که شبانه روز در تلاش می باشند. البته تلاش و کوشش و زحمات اهالی محترم روستای اندریان نیز قابل تقدیر است. علی‌الخصوص از ریش سفید محل آقای حاجی حسینی و دهیار روستا آقای بهروز حدادان تشکر و قدردانی می‌گردد. در اینجا لازم است از آقای نصیری بخشدار خاروانا و سایر مسئولینی که با ما همکاری دارند تشکر کنم. ■ میزان ذخیره و مساحت تقریبی معدن چقدر بوده و در چند مدت تلاش شما به بار خواهد نشست؟ زوراب کوتئلیا: البته میزان ذخیره را نمی‌توان تخمین زد ولی تقریبا می‌توانم بگویم حدود 50 تن و مساحت تقریبی معدن نیز 200 کیلومتر مربع است. شرکت زرین داغ از سرمایه گذاری در این معدن رضایت کامل دارد. اگر حتی یک گرم در تن هم برای ما بدهد مقرون به صرفه بوده و توجیه اقتصادی دارد. اگر همه کارها طبق پیش بینی‌های ما خوب پیش برود چیزی در حدود 5 سال بعد به احداث کارخانه و انتقال تکنولوژی به منطقه اقدام خواهیم کرد. ■ آیا به غیر از طلا، عناصر دیگری نیز در این معدن وجود دارد؟ زوراب کوتئلیا: به غیر از طلا عناصری مانند مس، مونیبد‌ن، تنگستن، نقره و ... نیز در این معدن وجود دارد. ■ آیا بحرانهای مالی دنیا می تواند نقشی در اقتصاد این معدن داشته باشد؟ زوراب کوتئلیا: بحرانهای اقتصادی دنیا تاثیری در کارهای ما ندارد. البته در سایر نقاط دنیا که ما سرمایه گذاری داریم، در همه شان کارهایمان را محدود کرده‌ایم، ولی در این معدن هیچ محدودیتی قایل نشده‌ایم بر عکس آنها به مقدار سرمایه گذاریمان می‌افزاییم و این هم در سایه امنیت در ایران مقدور شده است. ■ ثروتهای طبیعی در زندگی انسان چه نقشی را ایفا می‌کنند؟ زوراب کوتئلیا: این معدن یکی از بزرگترین معادن طلای دنیاست. اشتغال زا است. باعث توسعه منطقه و بخش خاروانا خواهد شد. در هر چه بهتر شدن زندگی اهالی نقش به سزایی خواهد داشت. در حال حاضر بیش از هشتاد نفر از اهالی اندریان در این معدن مشغول به کار هستند. ■ در منطقه با چه مشکلات مسائلی روبرو هستید؟ زوراب کوتئلیا: مشکل بزرگ ما سکونت است و آب و نان در مراحل بعدی هستند. از مسئولین تقاضا داریم به مشکل مسکن، آب و غذای ما بیشتر توجه کنند و از آقای استاندار خواهش می‌کنیم قدم رنجه فرموده و به معدن بیایند و از نزدیک با مسائل و مشکلات ما آشنا شوند چنانچه آقای نصیری بخشدار خاروانا در اینجا حضور دارند و مشکلات ما را از نزدیک لمس میی‌کنند. این معدن آینده بسیار درخشانی دارد. ما برخی مشکلات هم که داریم در همه جای دنیا هست و این امر کاملا طبیعی میباشد. ■ چقدر در این معدن سرمایه گذاری کرده‌اید؟ زوراب کوتئلیا: تا حال بیش از یک میلیون دلار سرمایه گذاری اولیه شده که فقط در حد راهسازی و نمونه برداری بوده است. ■ از اینکه وقتتان را در اختیار ما قرار دادید متشکرم. زوراب کوتئلیا: من هم از شما و نیز از آقای زینالوف تشکر می‌کنم که رابط بین ما شد و صحبتهای ما را ترجمه کردند.

نویسنده : ت.آراز : ۱:٥٠ ‎ب.ظ ; ۱۳۸٤/٧/۱٩
پيام هاي ديگران ( 4)      لینک دائم

درباره معدن طلای خاروانا بیشتر بدانید

 

 

  کانسار طلای خاروانا
   موقعیت جغرافیایی: محدوده طلای خاروانا در 30 کیلومتری جنوب خاور بخش خاروانا از شهرستان ارسباران در آذبایجان شرقی قرار گرفته است. این منطقه با مورفولوژی کوهستانی ، بخشی از رشته کوه قره آغاج را تشکیل می‌دهد که تعدادی از شاخه‌های فرعی رود ارس از آن منشاء می‌گیرد و دو روستای اندریان و میوه رود به عنوان نزدیک ترین روستانها به محدوده اکتشافی بخش خاروانا از توابع شهرستان ارسباران واقع شده است.
  

    زمین شناسی: پتانسیل فلزات پایه و گرانبهای کانسار خاروانا به عنوان یکی از مستمرترین مناطق کانی زائی پلی متال در محدوده زون متالوژنیک اهر در سال 1373 شناسایی و در نتیجه یافته های فازهای مختلف اکتشافی (مقدماتی ،نیمه تفصیلی ، مطالعات ژئوشیمیایی اولیه ) وجود چندین سیستم زون مینرالیزه‌ حاوی طلا، نقره ، مس به همراه عناصر مولیبدن ، تنگستن ، ارسنیک ، آنتیموان محرز و اثبات شده است . کانسار طلای خاروانا پتانسیل بالقوه اقتصادی و ارزشمند با ضریب اطمینان بالا می‌باشد که اهمیت بسیار والای آن از نظر تیپ متالوژنی به تایید کارشناسان و متخصصان داخلی و خارجی رسیده است.

 

 

مقاله ای درباره معدن طلای خاروانا از سایت سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور(gsi.ir):

عنوان مقاله :	بررسى ارتباط بین توده­ نفوذى و اسکارن در خاروانا، آذربایجان شرقى، شمال غرب ایران،
نوع مقاله :	زمین شناسى اقتصادى واکتشاف
نام سازمان :	دانشگاه تربیت مدرس

متن کامل :

مقدمه:

 

ارتباط بین اسکارنها و توده‌هاى نفوذى، به وسیله بسیارى از نویسندگان بیان شده است (; Bodnar, 1995; Meinert, 1995; Meinert et al, 1997  Paktunc, 1990;). اسکارنها همچنین براساس عناصر اصلى اقتصادى آنها رده بندى شده اند (براى مثال اسکارنهاى Fe, Au, Cu, Pb-Zn, W، Mo, Sn: Meinert 1992, 1989, 1983). اسکارنهاى مس همراه با ذخایر مس پورفیرى، در چند محل در ایران، بویژه در شمال غرب، شناسایى شد‌ه اند (براى مثال، اسکارن مس سونگون و اسکارن مزرعه).

 

اسکارنها غالباً محصول برهم کنش سیالهاى هیدروترمال از منابع متفاوت با سنگهاى میزبان کربناتى یا غنى از کربنات هستند. سیال هیدروترمال غالبا از منشا ماگمایى است اما ممکن است سیالهاى جوى یا دگرگونى نیز مهم باشند. بخشى از مواد تشکیل دهنده مجموعه هاى کانى اسکارنى از سنگهاى میزبان تامین مى شوند و بخشى از منابع خارجى وارد مى گردند. عناصر کانه ساز فلزى در اسکارنها، مانند طلا، مس، روى، قلع، تنگستن، عموما از منابع خارجى، بویژه ماگماها تامین مى شوند و ارتباط مشخصى بین ترکیب توده نفوذى و کانیهاى اقتصادى اسکارنها وجود دارد. منبع گوگرد در کانیهاى سولفیدى ممکن است ماگماها باشند، یا منابع دیگرى که ماگماها با آنها برخورد کرده اند، مانند طبقات رسوبى غنى از کانیهاى سولفیدى یا سولفاتی. هدف از این مطالعه، بررسى ارتباط ژئوشیمیایى بین توده نفوذى و اسکارن و تعیین نقش سیالهاى ماگمایى در تشکیل اسکارن در منطقه میوه رود در خاروانا، آذربایجان شرقى، است.

 

زمین­شناسى:

 

منطقه خاروانا در زون ساختارى البرز- آذربایجان قرار دارد. قدیمى­ترین واحد سنگى، شامل یک توالى ضخیم از ماسه‌سنگ آهکى تا آهک ماسه­اى، همراه با میان‌لایه­هاى سیلتستون، شیل و مارن از زمان پالئوسن مى­باشند. این واحد در اثر فاز کوهزایى پیرنئن دچار چین‌خوردگى شده­ و تاقدیسها و ناودیسهاى متعددى با روند عمومى ˚135 به وجود آمده است.

 

مهمترین واحد سنگ‌شناسى در منطقه خاروانا، یک توده نفوذى نیمه عمیق با بافت پورفیرى تا گرانولار است. با توجه به روابط چینه‌شناختى در خاروانا، و توده هاى مشابه در مناطق مجاور، مى توان محدوده زمانى الیگوسن-پلیوسن را براى این توده نفوذى در نظر گرفت. توده مزبور داراى ترکیب گرانودیوریتى - میکرودیوریتى  تا مونزودیوریتى است و با توجه به رخنمونهاى آن در دو طرف دره اصلى میوه­رود، شکلى بیضوى دارد. توده نفوذى خاروانا با سیلها و دایکهاى متعددى با ترکیب تراکى آندزیت، هورنبلند آندزیت و داسیت همراهى مى شود که از نظر زمانى، همزمان یا جوانتر از توده نفوذى هستند. بخشى از کانى­سازى  Au, Sb و As تیپ اپى­ترمال در منطقه مورد مطالعه در ارتباط با دسته سیلها و دایکها مى­باشد.

 

نفوذ توده پورفیرى در سنگهاى رسوبى پالئوسن، سبب تشکیل هورنفلس، سنگهاى متاسوماتیکى و اسکارن شده است. اسکارن عمدتا به صورت برون-اسکارن است؛ درون-اسکارن با گسترش محدودى در توده نفوذى دیده مى‌شود. برون-اسکارن به صورت انواع توده­اى و نوارى تشکیل شده است. برون- اسکارن توده اى به طور ناپیوسته در مرز توده نفوذى دیده مى شود. حداکثر گسترش این واحد تا فاصله 5 مترى از مرز توده نفوذى مى باشد. این واحد داراى بافت توده اى و به رنگ سبز مى باشد. واحد مزبور از لحاظ کانى شناسى، شامل گارنت، اپیدوت، کلسیت و کوارتز مى باشد. آنالیز مایکروپروب بر روى گارنتها نشان داده است که غنى از آهن و متمایل به قطب آندرادیت هستند. اپیدوت نیز غنى از آهن و از نوع پیستاسیت مىباشد. همچنین گارنت و اپیدوت غنى از فلوئور هستند که دخالت سیالهاى ماگمایى را نشان مى دهد.

 

برون- اسکارن نوارى تا حدود 400 متر از مرز توده نفوذى گسترش دارد و با تناوب نوارهاى سفید تا خاکسترى (عمدتا شامل کوارتز و فلدسپار) و نوارهاى سبز تا قهوه اى (غنى از گارنت و اپیدوت) خودنمایى مى کند. ضخامت نوارها به 20 سانتى متر مى رسد، اما غالبا 1 تا 5 سانتى متر مى باشد. آنالیز نمونه‌هاى معرف از مناطق مختلف اسکارن توده­اى، نمایانگر وجود بیش از 1% مس، تا 23ppm نقره و 0.7ppm طلا است. ترکیب شیمیایى کانیهاى کالک–سیلیکاتى اسکارن میوه­رود که با آنالیز مایکروپروب مشخص شده است، این اسکارن را در ردیف اسکارنهاى اکسیدى معرفى مى کند. با توجه به ترکیب گارنتها، اسکارن میوه­رود در محدوده اسکارنهاى Fe-Au-Cu قرار مى گیرد.

 

 

 

ژئوشیمى:

 

براى آگاهى از ماهیت توده نفوذى و ارتباط آن با اسکارن و پتانسیل کانیسازى در منطقه خاروانا، نمونه هاى معرف ازتوده نفوذى انتخاب و براى عناصر اصلى، فرعى و کمیاب در آزمایشگاه ACME در ونکوور، کانادا، آنالیز شدند.

 

مشخصات ژئوشیمیایى توده نفوذى خاروانا قابل مقایسه با سریهاى آداکیتى است. مهمترین ویژگیها از این نظر عبارتند از Al₂O₃  بیشتر از 14.2% (میانگین15.28 % )؛ MgO  کمتر از3%؛  Yb پایین (میانگین 0.78 ppm )؛  Y  پایین (میانگین 9.54) ؛ Sr بالا (میانگین (588 ppm ؛  و نسبت Sr/Y  بالا  Sr/Y= 62   .

 

براساس نمودارهاى هارکر، توده نفوذى میوه­رود در محدوده توده­هاى همراه با اسکارنهاى مس و طلا قرار مى­گیرد (Pic-1,2). از نظر گرایش ژئوشیمیایى، توده نفوذى میوه­رود، کالک­- آلکالن و ساب آلکالن است (Pic-3,4) و از این نظر قابل مقایسه با پورفیریهاى مس دار در زون البرز- آذربایجان و نقاط دیگر است.

 

عناصر کمیاب و فرعى اطلاعات مفیدى در مورد پتروژنز سنگهاى آذرین و پتانسیل کانیسازى  آنها در اختیار مى­گذارند. روبیدیم  شعاع یونى و ظرفیت مشابه با عنصر پتاسیم دارد و بنابراین مى­تواند در فلدسپار پتاسیم و میکا جانشین شود، در حالى که عنصر Sc اساسا در پیروکسنها جانشین مى­شود. در نتیجه، Rb با پیشرفت تبلور و تفریق، افزایش یافته و Sc کاهش مى­یابد. بطور کلى، از اسکارنهاى آهن به سمت اسکارنهاى قلع، تنگستن و مولیبدن، مقدار Rb افزایش و مقدار Sc کاهش مى­یابد که این متناسب با تفریق ماگمایى است (Pic-5). بر اساس نمودار Rb-Sc توده نفوذى میوه­رود در محدوده توده­هاى همراه با اسکارنهاى مس و طلا قرار مى­گیرد.

 

تغییرات عناصر لیتوفیل با شعاع یونى بزرگ و تحرک بالا مثل K, Rb و Sr، نسبت به عناصر غیرمتحرک مثل Zr, Nb, P و Ti، اطلاعاتى در مورد تحول ماگما در اختیار مى‌گذارد. براى مثال، نسبت Rb/Sr شاخص تفریق ماگمایى است. با توجه به نسبت  Rb/Sr در برابر  Zr(Pic-6) توده نفوذى میوه­رود در محدوده توده­هاى نفوذى همراه با اسکارنهاى مس و طلا قرار مى­گیرد که کمتر تفریق یافته­اند. با پیشرفت تفریق، نسبت  Rb/Srافزایش مى‌یابد که این شرایط بواسطه جانشینى Rb در فلدسپات پتاسیم و میکا که در مراحل پایانى تفریق ماگمایى متبلور مى­شوند و در مقابل Sc در کانیهاى فرومنیزین که در مراحل اولیه تفریق ماگمایى متبلور مى­شوند، ایجاد مى­گردد.  بر اساس نمودار Rb  در برابر Y+Nb ( (Pearce et al, 1984، توده نفوذى میوه­رود از پلوتونهاى مربوط به محیط کمان آتشفشانى مى­باشد (Pic-7).

 

ژئوشیمى ایزوتوپى:

 

به منظور آگاهى از منشا گوگرد در مناطق کانیسازى در توده پورفیرى، دایکها و اسکارن، و همینطور  سیالهاى درگیر در واکنشهاى دگرسانى و متاسوماتیکى، 16 نمونه سولفیدى معرف از توده پورفیرى، دایکها و اسکارن، براى نسبتهاى ایزوتوپى گوگرد آنالیز شدند. آنالیزها در دانشگاه اتاوا، کانادا با استفاده ازDelta plus IRMS انجام شد. نمونه ها دامنه محدودى از δ^34S نزدیک به 0.0‰ نشان مى دهند 1‰  to −2.5‰)+ = δ^34S_CDT) که حاکى از منشا ماگمایى براى گوگرد است و نیز تایید مى کند که ماگماى مادر کمترین آلودگى را به مواد پوسته دارد.

 

نتیجه­گیرى:

 

- توده نفوذى میوه­رود از نوع کالک-آلکالن و سرى مگنتیتى مى­باشد. این توده نفوذى با توجه به نمودارهاى Rb-Sc و Zr-Rb/Sr تفریق چندانى نیافته است و در محدوده توده­هاى نفوذى همراه با اسکارنهاى مس و طلا قرار مى­گیرد. توده پورفیرى خاروانا ماهیت آداکیتى دارد که داراى پتانسیل بالا براى تشکیل ذخایر پورفیرى هستند.

 

- وجود پدیده‌هایى مانند برش هیدروترمال و تشکیل استوک­ورکهاى سیلیسى در توده نفوذى و اسکارن میوه­رود، محیط تشکیل کم عمقى را پیشنهاد مى‌کند.

 

- حالت اکسیداسیون نسبتا بالا که با وجود گارنت آندرادیتى (Ad_45-97) و اپیدوت مشخص مى شود. این با عدم حضور پیروتیت تایید مى شود.

 

- نتایج آنالیزهاى ایزوتوپى، نشانگر منشا ماگمایى براى گوگرد است و نیز تایید مى کند که ماگماى مادر کمترین آلودگى را به مواد پوسته دارد.

 

- نتایج آنالیزهاى ایزوتوپى، ژئوشیمى سنگ کل و داده هاى الکترون مایکروپروب نشان مى دهند که سیالهاى ماگمایى مشترکى در کانیسازى در مناطق مختلف داخل پورفیرى، دایکها و اسکارن دخالت داشته اند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

خلاصه توضیحات :

چکیده

 

ذخیره مس- طلاى خاروانا در آذربایجان شرقى، در زون زمینساختى البرز- آذربایجان واقع شده است. در اینجا، یک نفوذى پورفیرى همراه با تعداد زیادى دایک و سیل در طبقات ماسه سنگ آهکى تا آهک ماسه­اى، سیلتستون و شیل از پالئوسن تزریق شده است. توده پورفیرى ترکیب ریوداسیت تا داسیت و آندزیت داشته و کالکوآلکالن است. دایکها و سیلها هورنبلند-آندزیت تا تراکى آندزیت و داسیت هستند. مناطق دگرسانى پتاسیک، فیلیک، رسى، پروپیلیتى و سیلیسى در توده نفوذى و دایکها گسترش یافته است. پورفیرى خاروانا با توجه به ویژگیهاى ژئوشیمیایى، بویژه مقادیر بالاى Al₂O₃ و Sr و مقادیر پایین ,MgO Yb و Y قابل مقایسه با آداکیتها است. این ویژگى در نمودارهاى Sr/Y–Y و La/Yb–Yb آشکار است. آداکیتها رابطه ژنتیکى با ذخایر پورفیرى دارند.

 

تزریق توده نفوذى سبب دگرگونى حرارتى و متاسوماتیزم گسترده شده، هورنفلس و مجموعه‌هاى اسکارنى پدید آمده است. برون-اسکارن با دو بافت توده­اى و نوارى دیده مى‌شود و گارنت آندرادیتى و اپیدوت پیستاسیتى کانیهاى شاخص هستند. آنالیز EMP این دو کانى را غنى از فلوئور نشان مى دهد که نشانگر دخالت سیالهاى ماگمایى است. درون-اسکارن گسترش کمى دارد. آنومالى‌هایى از As, Sb, Bi, Ag, Au, Cu را در توده نفوذى و اسکارنها مشخص شده اند و کانیسازى به صورت افشان، استوک ورک، رگچه اى و رگه اى رخ داده است. پیریت، کالکوپیریت و کمى بورنیت، کانه هاى اصلى هستند. ترکیب گارنت، حضور فلوئور و عدم وجود پیروتیت، تایید مى کند که ماگما و سیالهاى هیدروترمال اکسیده بوده اند. نتایج آنالیز ایزوتوپى نمونه هاى سولفیدى از توده پورفیرى، دایکها و اسکارن، دامنه محدودى از δ^34S را نزدیک به 0.0‰ نشان مى دهد   1‰  to  −2.5‰)+ = δ^34S_CDT) که حاکى از منشا ماگمایى براى گوگرد است و نیز تایید مى کند که ماگماى مادر کمترین آلودگى را به مواد پوسته دارد. نتایج آنالیزهاى ایزوتوپى، ژئوشیمى سنگ کل و داده هاى EMP نشان مى دهند که سیالهاى ماگمایى مشترکى در کانیسازى در توده پورفیرى، دایکها و اسکارنها نقش داشته اند.

 

Genetic Relations Between Intrusive Body And Skarn In Kharvana, Azarbaijan, NW. Iran

 

Alirezaei S, Arjmandzadeh R, and Einali M.

 

Kharvana Cu-Au prospect is located in East Azarbaijan, NW Iran, in Alborz-Azarbaijan tectonomagmatic province. Here a porphyritic pluton and associated dykes and sills intruded into a sequence of calcareous sandstones to sandy limestones, siltstones and shales of Paleocene age. The pluton is rhyodacite to dacite and andesite of chalc-alkaline affinity. The dykes and sills are hornblende-andesite to trachyandesite and dacite. Potassic, Phyllic, Propylitic, Argillic and silicic alteration zones are developed within the pluton and the dykes. The pluton is characterized by high Al₂O₃ and Sr, and low MgO, Y, and Yb and can be classified as adakite. This is clearly evident on Sr/Y–Y and La/Yb–Yb discrimination diagrams.

 

The intrusions caused extensive thermal metamorphism and metasomatism, leading to the formation of voluminous hornfels and skarns. Exoskarn occurs as banded and massive types rich in garnet (andradite) and epidote (pistacite). Endoskarn is locally developed. EMP analyses indicated high contents of fluorine in both garnet and epidote, implying a magmatic source for the reacting fluids. The high fluorine, garnet chemistry, and lack of pyrrhotite suggest that the fluids were oxidized.

 

Zones of As, Sb, Bi, Ag, Au, Cu anomalies are discovered in both intrusive bodies and in skarns. Mineralization occurs as disseminated, stockwork, veinlets and veins. Pyrite, chalcopyrite and subordinate bornite are the main sulfide minerals.

 

δ^34S_CDT values for 16 samples of sulfidic materials from the porphyry, dykes and skarns

 

fall in a narrow range around 0.0‰ (δ^34S_CDT = +1‰ to −2.5‰) implying a magmatic source for sulfur and ore fluids. Kharvana porphyry bears similarities to world-class Sungun porphyry and many other productive porphyries worldwide.

 

تاریخ برگزاری : چهارشنبه 17 اسفند 1384

نام نویسنده : سعید علیرضایى، رضا ارجمندزاده، مرتضى عین على

مقالات

مظلومیت و محرومیت خاروانا، مقصر کیست؟

قره داغ سرزمین  طلای سرخ آذربایجان (سرزمین طلای سرخ ایران) است و چشم و چراغ قره داغ ، منطقه خاروانا می باشد منطقه ای که عظمت و اقتدار آن در طول تاریخ هر انسانی را به حیرت واداشته است.

آری خاروانا دیار علامه جعفری،آیت الله مدنی و دهها رجال نامی دیگر است اما افسوس ، این منطقه با آن عظمت و افتخار محرومترین و مظلومترین منطقه آذربایجان(محرومترین منطقه ایران) است.من در این مقاله کوتاه می خواهم کمی درباره علل محرومیت وعقب ماندگی خاروانا برایتان بگویم.

اگر نگاهی کوتاه به گذشته خاروانا بیندازیم در می یابیم که اگر آذربایجانشرقی مهاجرفرستنده ترین استان کشور باشد خاروانا مهاجرفرستنده ترین شهرستان این استان است . بد نیست بدانید که تعداد خانوارهایی که از این منطقه مهاجرت کرده ودر تهران ساکن هستند حدودا چهار برابر خانوارهایی است که هم اکنون در خاروانا سکونت دارند و این در حالی است که تعداد زیادی نیز به سایر شهرهای بزرگ مهاجرت کرده اند. پس با گفتن نکته فوق معلوم می شود که مقصر اصلی عقب ماندگی منطقه خود اهالی آن بوده اند اگر آنهایی که رفته اند در این شهرستان می ماندند وضعیت منطقه این چنین نبود.(جای تعجب آنجاست که اکثر خانوارهایی که طی سالهای اخیر مهاجرت کرده اند نمی توانند حتی آن درامدی را که می توانستند در اینجا داشته باشند در آنجا کسب کنند). پس این بهانه که نبود درآمد باعث مهاجرت آنها شده است قابل قبول نیست.

اما مسئولین منطقه از حرفهای من سوئ استفاده نکنند که تقصیر آنها نیز در عقب ماندگی منطقه کم نبوده است از نماینده مجلس گرفته تا شورای اسلامی شهر و شهرداری و ... همگی در کار خود کوتاهی کرده اند. چه بودجه های کلانی که داده شده ولی جذب نشده اندو یا اگر جذب شده اند به جیب این و آن رفته اند(اگر به اسناد و مدارک مجلس نگاه کنید جاده خاروانا-ورزقان ، هفت هشت سال پیش آسفالت ریزی شده است در حالی که عملا سال گذشته این جاده آسفالت شد)و چه روستاها و حتی دهستانهایی که در طول سالهای اخیر از خاروانا منفک شده و به سایر شهرستانها واگذار شده اند.

آنهایی که می گویند این منطفه کم درآمد است بدانند که تابع تولید این منطقه را میتوان با کمی فکر و منطق بالا برد وصدها شغل ایجاد کرد . خاک منطقه استعداد کشاورزی فوق العاده ای دارد ، پس باید از این استعداد استفاده کرد. طبیعت و آثار باستانی و تاریخی این منطقه را فقط اهالی منطقه میشناسند پس شناساندن اینها به سایر مردم کشور می تواند منبع درآمد خوبی ایجاد کند و دهها کار دیگر میتوان برای بالا بردن درآمد انجام داد

همچنین باید اضافه کرد که یکی از دلایل مهاجرت مردم میتواند کمبود امکانات ،از جمله امکانات پزشکی،بهداشتی،رفاهی،آموزشی و...باشد که باید با زیر فشار گذاشتن مسئولین، منطقه را به این امکانات مجهز کرد. بالاخره میخواهم بگویم که نباید از جلوی مشکلات فرار کرد باید ماند و جنگید.

سرمایه داران عزیز خاروانایی ساکن پایتخت باید بدانند حتی با سرمایه گذاری یک دهم سرمایه ای که دارند میتوانند در منطقه صدها شغل ایجاد کنند.به جای آنکه در تهران،کرج،قزوین و... سرمایه گذاری کنید کمی هم به فکر وطن و دیار خود باشید(بونو بیلینکی هر هاردا اولساز گنه اؤز توپراقیزا قاییداجاقسینیزو سیزه قالان آنجاق اؤزوطنیز اولاجاق)

در آخر از تمام مردم منطقه ، مسئولین محترم، خاروانایی های مقیم تهران و سایر شهرهای بزرگ ، عاجزانه خواهش می کنم از کوچکترین کاری که در حق منطقه از دستشان بر می آید دریغ نکنند چرا که این منطقه لیاقت پیشرفت دارد . باید کاری کنیم که این منطقه به معنای واقعی کلمه چشم و چراغ قره داغ و آذربایجان شودو

همچنین از تمام کسانی که در طول عمر خود از هیچ تلاشی در حق این منطقه دریغ نکرده اند و همیشه به فکر وطن مادری خود بوده اند صمیمانه تشکر می کنم.( گلین بیر اولاق،ال اله وئراق،منطقه میزی آباد ائلیاق)

                                                     ت . آراز

                                 

 

 

 

 

 

زندگینامه علامه محمد تقى جعفرى

در یکى از محلات شهر تبریز ـ محله شتربان ـ خانواده‏اى متدین، با اصالت و اهل اخلاص روزگار مى‏گذرانید، کریم که نام با مسمایى داشت مرد این خانواده بود که صدق و صفایش آن گل را معطر مى‏ساخت. پدرش تمکن مالى داشت ولى ابتلا به بیمارى وى را دچار مشکلات اقتصادى نمود.^(1)این مرد گر چه درس نخوانده بود ولى حافظه‏اى قوى داشت و اغلب سخنان واعظان و خطیبان شهر را بطور دقیق بیان مى‏کرد. شغل کریم نانوایى بود و بدون وضو دست به خمیر و نان نمى‏زد . به کار و تلاش علاقه وافرى داشت و مى‏گفت: کار جوهر زندگى من مى‏باشد و بیکارى را مساوى با مرگ تلقى مى‏کرد.

دوران کودکى:

مادر علامه جعفرى بر خلاف پدر با سواد بود. قرآن را به خوبى مى‏خواند و نیز به فرزندانش آموزش مى‏داد.

در مرداد ماه سال 1304 هجرى شمسى (مطابق 1344 هـق) در خیابان شمس تبریزى کنونى (محله شتربان) در چنین خانواده‏اى که عطر معنویت از آن پراکنده بود، فرزندى دیده به جهان گشود که آن را محمد تقى نامیدند. ^(2)کودک دوران صباوت را در دامن مادرى متدین سپرى کرد و تحت تربیت پدرى پاک سرشت به شکوفایى رسید. نخستین بار مادر قرآن را به وى یاد داد.

استاد جعفرى نزد مادر مقدارى درس خواند و به همین دلیل براى ورود به کلاس بالاتر آمادگى پیدا کرد و از این جهت ایشان را از کلاس اول به کلاس چهارم مى‏برند.^(3)

تحصیلات مقدماتى:

این کودک با استعداد، کلاس چهارم را در مدرسه اعتماد تبریز که بعدها به دبیرستان انورى تبدیل شد با رتبه دوم گذراند و در سال بعد یعنى در کلاس پنجم رتبه اول را احراز کرد . ^(4)در این حال از تهران دستور رسید تا دانش‏آموزان لباسهاى یک رنگ طوسى و متحد الشکل بپوشند . پدر توان مالى نداشت تا این لباس را براى محمد تقى و برادرش میرزا جعفر تهیه کند، از این جهت یک روز که وارد مدرسه شدند این دو نفر را از صف کلاس خارج کردند و چنین کارى ضربه روحى سختى بود که بر دو فرزند میرزا کریم وارد گشت. آن دو به خانه آمدند و ماجرا را با پدر مطرح کردند. پدر گفت فعلا به مدرسه نروید، مدیر مدرسه مرحوم جواد اقتصادخواه، نزد وى آمد و اظهار داشت: اجازه بدهید که فرزندانتان به مدرسه بیایند زیرا وزارت معارف حاضر است که هزینه تحصیلى آنها را بپردازد. پدر قبول نکرد و گفت: انشاءالله خودم کار مى‏کنم و مخارج تحصیل آنان را مى‏پردازم. یکى از نزدیکان لباس تهیه کرد و بدین گونه آن دو کودک موفق شدند در این مدرسه ادامه تحصیل دهند. در این دوران محمد تقى، هم کار مى‏کرد و هم درس مى‏خواند.

علاقه به علم:

محمد تقى در سن یازده سالگى عشق به جهانبینى‏ها را در خود حس کرد و ذهنش به هستى شناسى علاقه شدیدى نشان مى‏داد. ^(5)بعدها از رها کردن درس، گویا محمد تقى در خواب صحبت مى‏کرد و شعرى را به عربى مى‏خواند و مضمونش این بود: دست روزگار بریده باد که چنین حوادثى را براى من پیش آورد که نتوانستم به مرادم در علم برسم. صبح که از خواب برخاست، پدر گفت: دیشب خواب مى‏دیدى؟ او فکر کرد و گفت: بله. گفت: در خواب چه گفتى؟ فرزند اظهار داشت: از این که از درس محروم شده‏ام ناراحت گردیدم و او این شعر را خواند. پدر خطاب به پسر گفت: دقیقا نمى‏دانم ولى چنین الفاظى را بر زبان آوردى . در هر حال میرزا کریم از این وضع بسیار متأثر گردید و به محمد تقى و برادرش تأکید نمود: شما به دنبال درس خود بروید، خداوند روزى رسان است. از این جهت آن دو مقارن سالهاى پایانى جنگ جهانى دوم به مدرسه طالبیه تبریز رفته و تحصیلات علوم دینى را پى‏گرفتند، در این دوران غذاى این دو طالب علم، نان و ماست بود و در طول روز هم با دوستان چاى و کشمش مى‏خوردند، و با مشکلات مالى عدیده‏اى مواجه بودند و زندگى سختى داشتند اما چون جنبه‏هاى فکرى و روحى قوى بود، این دشوارى‏ها را تحمل مى‏کردند .^(6)

عزیمت به تهران:

نوجوان شیفته معرفت پس از فراگیرى دروسى در حوزه علمیه تبریز به سال 1359 هـق در حالى که پانزده بهار را پشت سر گذاشته بود، زادگاه خویش را به قصد اقامت در تهران ترک نمود .^(7)و در مدرسه مروى این دیار مطالعه و تحصیل متن رسایل و مکاسب را پى‏گرفت. در آن موقع اساتیدى چون آقا سید عباس اصفهانى و مرحوم فشارکى معروف در این مدرسه طلاب را افاضه مى‏فرمودند، روحانى وارسته‏اى که فقه و اصول را در سطحى قوى به شاگردان ارائه مى‏نمود مرحوم آیة الله شیخ محمد رضا تنکابنى (پدر مرحوم فلسفى ـ ره) بود که محمد تقى در درس وى شرکت مى‏کرد^(8)و موفق گردید بخشى از کفایه و مکاسب را نزد وى بخواند.

حکایت حکمت:

در مدرسه مروى محمد تقى جوان محضر میرزا مهدى آشتیانى را درک کرد و با استقبال کامل و میل فروان از پرتو اندیشه‏هاى فلسفى وى بهره‏هاى فروانى برد،^(9)وى در این مکان اسفار و منظومه تدریس مى‏کرد و در معقول و منقول بسیار والا بود ولى دانش خود را اظهار نمى‏کرد.

علامه جعفرى مى‏گوید:

میرزا مهدى به من گفت: شما نجف نروید و در درس‏ها شرکت کنید، گفتم: علاقه دارم که به حوزه نجف بروم، در دروس این استاد به من خیلى خوش گذشت و حدود دو سال در خدمتش بودم .

مهاجرت به قم:

محمد تقى پس از سه سال خوشه چینى از خرمن خردمندان و اندیشمندان حوزه درسى تهران در سال 1362 هـق به شهر مقدس قم مهاجرت نمود. دیارى که نخستین مرکز تشیع در ایران به شمار مى‏آید و مردمانش از اواخر قرن اول هجرى به ولایت اهل بیت(ع) گردن نهادند و تبعیت از خاندان عترت را شیوه زندگى معنوى و فرهنگى خویش قرار دادند.

محمد تقى لازم مى‏بیند که بوى این گلستان معنى را استشمام کند و جرعه‏هایى از زلال حکمت را در قم مقدس به کام جان خویش سرازیر سازد، گرچه دوران اقامت این طالب معارف اهل بیت در قم بیش از یک سال طول نکشید ولى همین دوران برایش مفید، سازنده و روح‏نواز بود.

ورود ایشان به قم مصادف بود با زمان فقهاى اربعه یعنى آقایان آیات گرام خوانسارى، حجت، صدر و فیض بود. شیخ عبدالصمد خویى از استادان محمد تقى در قم بود و نامبرده نیز معقول را نزد شیخ مهدى مازندرانى خواند و اندیشه‏هاى عرفانى و ذوقى خود را در محضر آقا شیخ محمد تقى زرگر تقویت کرد. مرحوم آیة الله شیخ صدوقى نیز وى را به فیض رسانید و توسط آن شهید و آیة الله حجت کوه کمرى تبریز در مدرسه دارالشفاى قم ملبس به لباس روحانیت گردید.^(10)

علامه محمد تقى جعفرى این سعادت را به دست آورد که در شهر مقدس قم در مدرسه فیضیه در کلاس درس اخلاق حضرت امام خمینى(قدس سره) حضور یابد.

مقارن اقامت مرحوم جعفرى در قم این شهر دچار خشکسالى شد. چون مردم دچار مشکلات شدند به محضر آیت الله سید محمد تقى خوانسارى رسیدند، ایشان گفتند باید نماز استسقا خواند، یک بار هم براى اقامه این نماز به بیرون شهر مى‏رود ولى گویا مشکل حل نمى‏شود، دفعه دوم فرمود: اکثر افراد از طلبه‏ها باشند که در بار دوم علامه جعفرى شرکت نمود، وى طى خاطره‏اى به این مراسم شکوهمند اشاره دارد و مى‏گوید:

چون از پل گذشتیم با چند نفر خارجى مواجه گشتیم. آنان دلیل حرکت دسته جمعى را سؤال کردند، طلاب گفتند: براى برپایى نماز باران به فلان منطقه مى‏رویم. این افراد با شنیدن چنین خبرى به تمسخر ما پرداختند، ما رفتیم و نماز باران را خواندیم. بعد از نماز باد تندى وزیدن گرفت، ابرها حرکت کردند و سپس باران شدیدى بارید.^(11)

صفاى باطن:

استاد جعفرى قریب یک سال در قم اقامت داشت که نامه‏اى را به دستش دادند، چون از مضمون آن نوشته باخبر شد فهمید مادرش دچار کسالت شده و لازم است به تبریز بازگردد. پس در سال 1363 هـق قم را به قصد عزیمت به وطن ترک نمود.^(12)در آنجا از مادر مراقبت کامل به عمل آورد و در جهت مداوایش کوشید ولى این تلاش‏ها وى را از بیمارى نرهانید و در همین سال آن زن مؤمنه و وارسته که در تربیت فرزندانى فاضل اهتمام ورزیده بود دار فانى را وداع گفت و به سراى باقى شتافت و محمد تقى را در غمى جانکاه و اندوهى طاقت فرسا فرو برد، زیرا وى مى‏دانست چه گوهر گرانبهایى را از دست داده است.

پس از خاتمه ایام سوگوارى براى مادر، استاد استاد جعفرى به خدمت مرحوم آیت الله حاج میرزا فتاح شهیدى رسید، این فقیه فرزانه صاحب آثارى چون حاشیه بر مکاسب، قاعده الزام و غیره مى‏باشد و از مجتهدین زبردست و از اوتاد بشمار مى‏رود، مرد با متانت و پرهیزگارى بود.^(13)

چون علامه جعفرى مدتى نزد این عالم عامل تلمذ نمود به استعداد شگرف و اشتیاق درونى وى در معارف اسلامى پى‏برد و اصرار کرد که باید به نجف برود و مقدمات سفر را برایش تدارک دید مقدارى وجه نقد به او داد و دو جعبه شیرینى جهت وى تهیه کرد.^(14).

در بوستان علوى:

بدین گونه علامه جعفرى به اشتیاق بهره‏مندى از قداست بارگاه امیرمؤمنان(ع) و نوشیدن جرعه‏هاى روحبخش از دریاى ژرف معارف تشیع و فقه آل محمد(ع) راه طولانى بین تبریز و نجف را طى کرد و بر کوچه‏هاى پرپیچ و خم امام معطر بوستان علوى قدم نهاد و مسرور و شادمان پس از اندکى درنگ خود را مهیاى زیارت مضجع و بارگاه حضرت على(ع) نمود تا خستگى راه و دورى از بستگان را با این حلاوت معنوى و لذت روحانى جبران نماید. سال 1363هـق (مطابق با 1327هـش) بود که او این هجرت سازنده را انجام داد. ^(15)در معابر شاهد شور و هیجان طلاب و جویندگان دانش بود و مى‏دید که در این شهر مقدس مساجد، مدارس و حتى رواقهاى حرم مطهر مکانى براى جلسات علمى و حوزه‏هاى پربار دینى مى‏باشند . زمانى که علامه محمد تقى جعفرى وارد نجف گشت گویا دو هفته بعد از رحلت آیات عظام شیخ محمد حسین اصفهانى معروف به کمپانى و مرحوم آقا ضیاء الدین عراقى بود و مرحومین آیات گرام شیخ محمد على کاظمینى و آقا شیخ موسى خوانسارى در اوج شهرت علمى و دینى بسر مى‏بردند .

استاد جعفرى در نجف یک بار دیگر کفایه را بحث و مطالعه کرده و سپس درس خارج را آغاز مى‏کند و مقدار زیادى از باب طهارت و مکاسب محرمه را نزد مرحوم آیت الله شیخ محمد کاظم شیرازى مى‏خواند.^(16)بعدها نیز ایشان یک دوره طهارت در مدرسه قوام تدریس نمود که علامه جعفرى، در آن حضور داشت.

علامه جعفرى مبحث ولایت (که شیخ در مکاسب دارد) و نیز کتاب صید و ذباحه را از محضر آیة الله سید محمود شاهرودى فرا گرفت. همچنین مکاسب محرمه و مقدارى از خیارات را از این فقیه فرزانه آموخت. ^(17)این بزرگوار از اعاظم مراجع شیعه و یکى از مشاهیر مدرسین نجف اشرف بشمار مى‏رود که جمع زیادى از طلاب فاضل از این سرچشمه فیض مستفیض گشته‏اند. گذشته از مقامات علمى و فقهى، نامبرده داراى خلقى نیکو و صفاتى پسندیده و همتى عالى بوده است. این عالم پارسا و فروتن از شاگردان برجسته میرزاى نائینى مى‏باشد و بر بزرگان دیگرى هم تلمذ نموده است.

آیت الله شاهرودى در هفدهم شعبان سال 1294 هـق دعوت حق را لبیک گفت.^(18)

علامه جعفرى در درس اصول آیة الله میلانى شرکت نمود و کتاب اجاره (از مباحث فقهى) را نزد وى خواند.^(19)

آیة الله جعفرى حدود یک سال و نیم خدمت مرحوم آیة الله سید محسن حکیم بود و از افاضات این مرجع عالیقدر در درس عروة الوثقى برخوردار گشت.^(20)

پرتو افشانى:

علامه جعفرى در اصول، خارج مقالات آقا ضیاء الدین عراقى را خدمت مرحوم آقا میرزا حسن یزدى آموخت زیرا به دقت‏هاى آیة الله عراقى در این رشته از علوم دینى علاقه‏مند بود و او را در اصول، مرد دقیق و کنجکاوى مى‏دانست. ^(21)نزد آقا صدرا قفقازى نیز علوم عقلى را فرا گرفت، البته هفته‏اى یک یا دو جلسه از محضر این حکیم استفاده مى‏نمود.

استاد محمد تقى جعفرى این توفیق را به دست آورد که در علم اصول مدت یازده سال شاگرد آیة الله العظمى خویى باشد که تقریبا دو دوره را در بر مى‏گرفت زیرا هر دوره اصول آن فقیه فقید حدود پنج یا شش سال طول مى‏کشید.^(22)

چون استاد (آیة الله خویى) در تدریس خود به مبحث طلب و اراده رسید و ذیل آن موضوع جبر و اختیار را مطرح کرد، آیة الله جعفرى براى نخستین بار قلم به دست گرفت و مطالبى درباره مبحث مزبور نگاشت که تحت عنوان والامر بین الامرین تقریر درس آیة الله خویى انتشار یافت . بعد خود کتابى تحت عنوان «جبر و اختیار» با الهام از این جلسات در ایران به نگارش درآورد که به طبع رسید.^(23)

علامه محمد تقى جعفرى تقریرات دو دوره اصول را در خدمت آیة الله خویى نوشت که جزوات آن در نجف دست به دست طلبه‏ها و دوستان وى مى‏گشت، با وجود تلاش علمى، کوشش فکرى و حضور ذهن آیة الله خویى، علامه جعفرى در برخى بحث‏ها اشکالات علمى را مطرح مى‏نمود و استاد از اینکه شاگردش این چنین توجه دقیق دارد خشنود مى‏گردید و به نقدهاى وى توجه داشت.^(24)

آیة الله جعفرى محضر عرفانى آیة الله سید جمال الدین گلپایگانى را غنیمت شمرد و از این درخت معنوى نیز بهره‏هاى وافى برد.

عارف معروف:

فقیه، عارف و حکیم الهى شیخ مرتضى طالقانى در نجف حدود یک سال و نیم در مباحث عرفانى و حکمت علامه جعفرى را به فیض رسانید و از لحاظ روحى بر وى تأثیرى شدید و سازنده گذاشت .

استاد محمد تقى جعفرى در خصوص ایام اقامت در نجف مى‏گوید: وقتى به نجف مشرف شدم موفق گردیدم آقا سید محمد اصفهانى را ببینم، آن موقع طلبه‏هاى بسیار کارى و زحمت کش و اساتید خوب در نجف بودند و از نظر استاد ذره‏اى کمبود نداشتیم، انواعى از استعدادها و عظمت‏هاى علمى قابل مشاهده بود، طلبه‏هاى وارسته و روحانیان متخلق به اخلاق الله در نجف بودند . در بین ما ایرانى‏ها یک حالت صمیمیت دیده مى‏شد اما از نظر معاش سخت مى‏گذشت و برخى مسائل دیگر سبب ناراحتى ما مى‏گردید اما چون اشتیاق شدت داشت همه آن شدائد هضم مى‏گردید . چون به نجف رسیدم پس از چند روز به بیمارى شدیدى مبتلا شدم، اسم آن را نمى‏دانستم ولى چون بدنم را مى‏خاراندم جایش سرخ مى‏گردید و متورم مى‏گشت، برخى از مدرسان آمدند و گویا حالم بقدرى ناجور بود که چون آنان به زبان فارسى احوالم را جویا شده بودند به ترکى جواب داده بودم و چون معناى جملات مرا متوجه نشده بودند آنجا را ترک کردند و رفتند از مدرسه دیگرى که معروف به مدرسه بادکوبه‏اى هاست آقا شیخ نصرالله شبسترى را آوردند که اهل آذربایجان بود و ترکى هم مى‏دانست. ایشان روحانى خوب و وارسته‏اى بود. از من سوال کرد که کى آمدید و ماجرا چیست؟ توضیحاتى دادم. بعد رفت و آشى را که گوشت در آن بود پخت. پنج یا شش روز بود که چیزى نخورده بودم و آن آش بسیار بامزه بود و با لذت آن را خوردم سپس به زیارت حضرت على(ع) شرفیاب شدم و عرض کردم که ما را بیش از این امتحان نکنید، مصائب این گونه بود ولى روح پرنشاط آن را ناچیز جلوه مى‏داد. من تنها چنین وضعى نداشتم. بسیارى از طلبه‏ها در نجف با سختى‏هاى زیاد روزگار مى‏گذرانیدند، برخى نماز و روزه استیجارى مى‏گرفتند، و من گاهى دو یا سه ساعت کار دستى مى‏کردم تا شهریه به دستم برسد که میزان آن هم کافى نبود و براى ده روز کافى بود، با این وجود ایام اقامت در جوار مولاى متقیان خوش گذشت زیرا طلبه‏هاى خیلى خوب و واقعا درس خوان و اساتید وارسته در حد نصاب علم و عمل داشتیم .^(25)در ایام تأهل در نجف زیرزمینى را اجاره کردیم که بسیار فرسوده و قدیمى بود، حتى مار در آن دیده مى‏شد ولى چون جاى دیگرى براى گذرانیدن تابستان گرم نجف نداشتیم ناگزیر در چنین جایى سکونت اختیار کردیم، با تمام این مرارتها ایشان (علامه جعفرى) علاقه شگفتى به تحصیل داشت و با هوش سرشار خویش در ادامه آن جدیت مى‏نمود ^(26)و لحظه‏اى از این تلاش فروگذارى نمى‏کرد.

در ایام طلبگى استاد جعفرى چنان غرق در مطالعه بود که از اطراف غافل مى‏گردید. هنگام تحصیل در مدرسه صدر نجف روزى حوالى ظهر ایشان آبگوشتى بر سر چراغ بار گذاشت و سپس مشغول مطالعه گردید. پس از چندى ناگهان متوجه شد که طلاب مدرسه در حال شکستن درب حجره هستند، علامه جعفرى مى‏گوید: با سرعت درب را برایشان گشودم و با حالت اعتراض خطاب به آنان گفتم : مشغول مطالعه بودم چرا اسباب مزاحمت فراهم کردید؟ در همین حال به ناگاه متوجه شدم تمامى حجره‏ام را دود فرا گرفته و طلاب به تصور این که آنجا طعمه حریق گشته است براى کمک و نجات من و اطفاى آتش آمده‏اند و من از شدت توجه به مطالب و غور در مضامین کتابى که مى‏خواندم از این حادثه غافل بوده‏ام.^(27)

ایشان در یکى از خاطرات خود به رویایى راستین اشاره دارد و مى‏گوید: در ایام تحصیل یکى از هم‏درسهایم به نام شیخ ابوتراب کرمانشاهى یک روز صبح به دیدنم آمد و گفت: من خیلى کم خواب مى‏بینم اما دیشب در رویایى صادق مشاهده کردم که از محله صد تومانى‏ها که شما مقیم آنجا هستید، جمعیت بى‏شمارى بیرون مى‏آیند و آنان به مذاهب و ملل گوناگون تعلق داشتند و از اقشار مختلف جامعه بودند. من از آنها پرسیدم اینجا چه خبر است؟ گفتند: شیخ محمد تقى در دیگهاى بزرگ شیر پخته است و مردم از آن مى‏خورند و بیرون مى‏آیند که به استفاده علاقه‏مندان از فروغ اندیشه‏ها و کتابهاى ایشان اشاره دارد.^(28)

بر کرسى تدریس

فیلسوف متفکر علامه جعفرى پس از تحصیل نزد استادانى که به آنها اشاره گردید به تدریس خارج فقه، اصول به ویژه کتابهاى مکاسب و کفایه پرداخت.^(29)محل تدریس ایشان در این رشته از علوم انسانى مسجد هندى بود.

همچنین به پیشنهاد مرحوم آیة الله میرزا عبدالهادى شیرازى تدریس فلسفه و معارف را آغاز نمود. مکان این افاضه علمى مدرسه صدر بود و از مدارس دیگر به این جا مى‏آمدند تا در درس مزبور حضور یابند. شهید آیة الله سید محمد باقر صدر مدت یک سال از درس‏هاى این عالم گرانقدر بهره گرفت. مرحوم جعفرى از هوش سرشار و استعدادى ویژه برخوردار بود.گویا همچون ابوعلى سینا استاد کمتر دیده ولى خودش بیشتر مى‏خواند و مى‏فهمید و در واقع ذوق عقلى غریزى داشت.^(30)

استاد جعفرى در دروس فلسفى و کلامى مسائل جدید را که از مصر وارد کشورهاى اسلامى شده بود مطرح مى‏کرد، در واقع کتابهایى که از مصر به نجف سرازیر مى‏شد به مثابه پلى در انتقال علوم و معارف مغرب زمین به شرق محسوب مى‏گردید. به طور کلى فکر مطالعه فرهنگ غرب از تبریز در روحیه استاد جعفرى پیدا شد که کم کم تشدید گردید و دلیلش هم این بود که ایشان از افرادى که از شرق به غرب مى‏آمدند به هنگام مراجعت نوعى بى‏اعتنایى به هویت فرهنگى خود مى‏دیدند. گویا اینها اندیشمندانى چون ابن سینا، فارابى، ابوریحان، رازى، میرداماد، ملاصدرا، مولوى، سهروردى و صدها امثال این دانشوران را نداشتند و شایسته نبود در مباحث جهان شناسى و علوم انسانى نوعى خودباختگى بیابند، استاد مى‏گوید: گاهى اساتیدى که در این مسائل اطلاعاتى داشتند مى‏آمدند و با ما تماس مى‏گرفتند و در حجره ساده‏اى که با گلیم پاره‏اى فرش شده بود مى‏نشستند و به بحث مى‏پرداختند. من از سه زبان فارسى، عربى و ترکى یارى گرفتم ومعلومات خود را در این زمینه بسط دادم و مقدارى هم زبان انگلیسى را تقویت کردم.

در جاى دیگر اشاره دارد: در آن موقع استادى یافتم که یکى از معروفترین فلسفه‏هاى مغرب زمین را برایم مى‏گفت و من فلسفه مرحوم سبزوارى را برایش تشریح مى‏کردم، بعد احساس کردم که وى صاحب نظر نمى‏باشد و مطالبش سطحى است. دو سه ماه اول احساس نمودم که اگر ما معارف مشرق زمین را خیلى عمیق و اساسى بخوانیم، فراگیرى معارف فلسفى و علوم انسانى غرب برایمان دشوار نخواهد بود. به هر حال پس از سه یا چهار ماه از آن استاد منصرف شدم و دیدم زیاد مفید نبود، غیر از ایشان افرادى چون آقا شیخ محمد رضا مظفر صاحب منطق و اصول و نیز شهید سید محمد باقر صدر علاقه داشتند به مبانى فکرى و اندیشه‏هاى فلسفى مغرب زمین واقف شوند و گویا در این زمینه یک نهضت فکرى آغاز شده بود.^(31)

علامه جعفرى براى آگاهى از اندیشه‏هاى متفکران غربى با یکى از افراد خانواده مرحوم آیة الله محمد حسین کاشف الغطاء که فیزیک نظرى را خوانده بود، مراسلاتى داشت و چون آیات عظام خویى، سید عبدالهادى شیرازى و شیخ کاظم شیرازى مى‏دانستند وى در فلسفه تقلید نمى‏کند و خود نظر مى‏دهد براى تدریس در این رشته مشکلى نداشت ولى در مجموع تمایل طلاب به فلسفه اندک بود. همچنین ایشان در نجف مقایسه‏اى را بین فلسفه شرق و غرب آغاز کردو براى آن که تفکرات غربى‏ها را دقیق بداند گاهى به چندین ترجمه رجوع مى‏کرد، با مطالعه کتاب «ارتباط انسان و جهان» که ماحصل تحقیقات علامه جعفرى در نجف مى‏باشد چنین استنباط مى‏شود که وى به حدود دو هزار و پانصد جلد کتاب در فلسفه‏هاى شرق و غرب مراجعه کرده است. ایشان مدت هجده ماه تمام ایام تحصیل درنجف به مطالعه این آثار مشغول بود و نیمه‏هاى شب پس از زیارت بارگاه مقدس حضرت على(ع) به مطالعه مى‏پرداخت. البته ضرورتى نمى‏دید که تمام آن کتابها را از بدو تا ختم بخواند. بلکه تنها بخشهایى را که مورد نیاز بود از نظر مى‏گذرانید .^(32)

درخت تناور:

علامه محقق محمد تقى جعفرى پس از یازده سال اقامت در نجف و شرکت درحوزه‏هاى درسى آن دیار و بهره‏مندى از معنویت بارگاه مطهر حضرت امیرمؤمنان(ع) در سال 1336 هـش ^(33)به ایران مراجعت نمود در واقع فصل آن فرا رسیده بود که این درخت تناور که در باغ اندیشه و معرفت نجف به شکوفایى و رشد رسیده بود به شاخه گسترى پرداخته و از محصولات و ثمرات آن شیفتگان اندیشه‏هاى ناب اسلامى استفاده کنند و مردمان در سایه‏اش روان خویش را تسکین دهند. پس از بازگشت به ایران، در قم به محضر حضرت آیة الله العظمى حاج آقا حسین بروجردى ـ مرجع وقت شیعیان جهان ـ رسید. بعد عازم مشهد مقدس گشت.

دوران اقامت استاد جعفرى در مشهد کوتاه بود چرا که آب این دیار براى سلامتیش زیان داشت؛ از این جهت براى مهاجرت به تهران مصمم گردید.

بر کرسى تدریس در تهران:

در ابتداى ورود به تهران، این متفکر ژرف اندیش در مدرسه مروى شروع به تردیس مکاسب و کفایه نمود. یک درس خارج حوزه نیز طبق متن عروة الوثقى مرحوم آیة الله سید محمد کاظم یزدى براى علاقه‏مندان مى‏گفت و نیز اسفار ملا صدرا و منظومه سبزوارى را تدریس مى‏نمود، همواره با این تدریس، جلسات عمومى براى مردم داشت که در آن بخش‏هایى از معارف اسلامى را تشریح مى‏نمود. پس از مدتى به این نتیجه رسید که این جلسات چندان ضرورتى ندارد و آنچه را افراد عادى تمایل داشتند بدانند دیگران هم توانستند مطرح کنند. از این رو به فکر افتاد که به تألیف، تحقیق و امور زیربنایى روى آورد. استاد مى‏گوید: در اوایل اقامت در تهران مرحوم آیة الله شیخ محمد تقى آملى و آقا سید احمد خوانسارى پیشنهاد کردند که در مسجدى امام جماعت گردم و چون افراد متعددى براى این برنامه بودند به آن بزرگواران گفتم اجازه دهید حال طلبگى نجف را ادامه دهیم و شروع کردم به کار تحقیق و تألیف. برخى آمدند و گفتند جلساتى ترتیب دهید، یکسال بعد دیدم فایده ندارد. یک بار درباره ربا صحبت کردم بعد دیدم برخى افراد در این جلسه شرکت مى‏کنند اما ربا هم مى‏خورند. گفتم پس بحث هاى ما چه تأثیرى دارد. اظهار داشتند از صحبت شما لذت مى‏برند اما عمل کردن به آن معلوم نیست، من گفتم نمى‏خواهم این روند را ادامه دهم و به درس‏ها قناعت کردم.^(34)

اقامت مجدد در نجف:

استاد جعفرى پس از حدود دو سال اقامت در تهران براى بار دوم به نجف اشرف بازگشت و در منزل شهید آیة الله سید محمد باقر صدر میهمان بود. دو ماه که از اقامتش گذشت به این فکر افتاد که تا آخر عمر درجوار بارگاه نخستین امام بماند و از این بوستان معنویت استفاده کند. وى گفته است: تا کسى درنجف نبوده باشد، مطلب را درک نمى‏کند. هنگام اذان صبح وقتى انسان چند لحظه وارد حرم حضرت امیر مى‏گردد حالى پیدا مى‏کند. عظمتى در آن حرم وجود دارد که اگر دو دقیقه آدم در آنجا بماند به همه عمرش مى‏ارزد. آن بارگاه ملکوتى داراى معنویتى خاص است. براى همین تصمیم گرفتم که بطور دائم در نجف بمانم. یک روز خدمت آقا سید عبدالهادى شیرازى رفتم. دیدم در بستر بیمارى قرار گرفته و از شدت درد و ناراحتى ناله مى‏کند. عرض کردم: آقا چیزى نیست ان شاء الله هر چه زودتر بهبود یافته و سلامتى خویش را به دست مى‏آورید. ایشان با یک حالت خاص فرمود:

جان عزم رحیل کرد گفتم که مرو

گفتا چه کنم خانه فرود مى‏آید

با آن مرجع بزرگوار مشورت کردم که خواهان اقامت در نجف هستم اگر صلاح مى‏دانید بمانم . ایشان گفت: اگر در نجف بمانید برایتان راهى وجود دارد و به مقصد خود مى‏رسى اما معادش را از من مپرس. فرداى آن روز حضرت آیة الله خویى ما را به صرف نهار دعوت نمودند. قبل از خوردن غذا به ایشان گفتم: مى‏خواهم در نجف بمانم. وى نیز گفت: اگر اینجا سکونت اختیار کنید، مسیرى برایتان وجود دارد اما آخرش را نمى‏دانم. از این رو دیدم آن دو بزرگوار یک نظر را آن هم با یک عبارت مطرح کردند و نود درصد تصمیم به بازگشت گرفتم در عین حال گفتم خوب است به کربلا روم تا در ضمن زیارت بارگاه حضرت امام حسین(ع) استخاره‏اى هم بکنم به این دیار رفتم و هنگام اذان صبح به حرم حضرت ابا عبدالله(ع) مشرف شدم و مطلب را با آن حضرت در میان نهادم و خواستم تا از خداوند بخواهند تکلیف مرا در یک استخاره روشن کنند، چون تفألى به قرآن کریم زدم این آیه آمد:

فلما أعتزلهم و ما یعبدون من دون الله وهبنا له إسحاق و یعقوب و کلا جعلنا نبیا و وهبنالهم من رحمتنا و جعلنا لهم لسان صدق علیا ^(35)

«چون از آنها و آنچه جز خداى یکتا مى‏پرستیدند کناره گرفت اسحاق و یعقوب را به او بخشیدیم و همه را پیامبرى دادیم و رحمت خویش را به آنان ارزانى داشتیم و سخن نیکو و آوازه بلند دادیم.»

که علامه جعفرى این آیات را حاکى از لزوم هجرت و وعده توفیق و فتوح تلقى کرده، عزم بر عزیمت به ایران جزم مى‏دارد.

گویى تقدیر الهى گوشه نشینى و عزلت گزینى را بر خدیو خرد و عیار اندیشه عصر حاضر روا ندانسته و حکم ازلى بر حضور گلاب گلستان حوزه‏هاى شیعى بر سر بازار نیاز جان تشنگان معرفت و دل شیفتگان حکمت تعلق گرفته بوده است.

در کار گلاب و گل حکم ازلى این بود

کان شاهد بازارى وین پرده‏نشین باشد.

و چنین بود که این عالم صاحب نظر و متفکر کم نظیر، محقق وارسته و اندیشمند والاگهر و دانشور نکته سنج بر کرسى تدریس جلوس کند و طالبان حق و تشنگان اندیشه‏هاى ناب را از سرچشمه زلال شریعت و شریعه بى‏زوال خرد و آبشخور سلسبیل دانش و آگاهى جرعه‏هایى از ایمان و باور بنوشاند.^(36)

شاخه گسترى:

در مدرسه مروى علامه جعفرى مدت چهار سال فقه، اصول و حکمت تدریس نمود، سپس طلاب به منزل استاد مى‏آمدند و از محضر پرفیضش استفاده مى‏کردند، ایشان در این خصوص مى‏گوید: تصمیم گرفتم جهت عمق بخشیدن به فعالیت‏ها، کارم را به منزل انتقال دهم از این رو دیگر به مدرسه نرفتم و تدریس در آنجا ترک گردید، از آن زمان برخى از دانشگاههاى کشور اصرار زیادى داشتند که تدریس در این مراکز را پذیرا باشم اما به جهت این که تردید داشتم با جو آن روز مى‏توانم تأثیر دلخواه را بر روى اقشار دانشگاهى بگذارم یا نه. نپذیرفتم ولى جلسه مستمر و مکررى با بعضى از دانشمندان و همچنین برخى از اساتید که انسانهاى فاضل و دانشمندى بودند داشتم، دوستان دانشجو هم هر چند گاه یک بار با مشکلات زیاد در یکى از دانشکده‏ها کنفرانس برگزار مى‏کردند که من پیرامون موضوعات گوناگون در آن به بحث مى‏پرداختم و در طول این سالها چند بار به کنفرانس خارجى دعوت شدم که در آنجا حضور یافتم. مجموعه مقالات و سخنرانى‏هاى بین المللى استاد جعفرى تحت عنوان «پیام خرد» توسط انتشارات کرامت در تهران به سال 1377 ش چاپ شد.

یک بار هم خود به صورت آزاد مسافرتى به خارج از کشور داشتم و از برخى دانشگاهها و مراکز علمى و فرهنگى آنجا دیدار کردم، همچنین اندیشمندان و متفکران زیادى از خارج به ایران آمده‏اند که با این جانب مصاحبه‏ها و مذاکراتى داشته‏اند.^(37)از آن زمان که استاد به ایران رحل اقامت افکند هیچ گاه از تدریس، تحقیق و تألیف نایستاد و همواره مشغول پژوهشهاى علمى و کاوش در حکمت نظرى بوده و ایام بیکاریش در این سالها منحصر به اوقات بیمارى یا مسافرتهاى کوتاه و ضرورى بوده است.

در خصوص فلسفه و علوم انسانى از دیدگاه متفکران جوامع خارجى اگر چه استاد جعفرى در نجف از طریق کتابهایى که از مصر، ایران، ترکیه و لبنان وارد نجف مى‏شد با علوم مغرب زمین آشنا شد ولى بعدها با شدت تلاش در این مقوله ناگزیر گردید در تهران از آشنایان کامل به زبانها خارجى درباره ترجمه‏ها استفاده کند، و چون برخى از ترجمه‏ها قابل اعتماد نبود چاره‏اى جز رجوع به ترجمه مشخصى نداشت.

در عرصه فقاهت:

با وجود آن که علامه محمد تقى جعفرى به طور وسیع و گسترده و به شیوه‏اى دقیق و عمیق مسائل فلسفى و کلامى را مورد بحث و بررسى قرار داد و در این مقوله به مسائل و مطالب تازه‏اى دست یافت و متوجه زوایایى خاص گردید که دیگران از آن غفلت داشته‏اند و در واقع مى‏توان او را صاحب نظر در حکمت نظرى دانست اما از پژوهش در مباحث فقهى غافل نبود.

استاد جعفرى اجازه اجتهاد خویش را در سنین جوانى از مراجع بزرگ و صاحب نام حوزه و از جمله درجه اجتهاد عالى را از محضر آیةالله خویى دریافت داشت و از همان ابتدا نیز در امر استفتا طرف مشورت بزرگانى چون حضرت آیةالله میلانى و دیگر اعاظم حوزه بوده‏اند اما فروتنى و تواضع علمى ایشان سبب گردید که اکثر مردم از تفحص فقهى آن فقیه متفکر بى‏اطلاع باشند در حالى که جلسلات فقهى بسیار تخصصى و سطح بالاى وى از جلسه‏هاى فلسفى کمتر نبوده است و در سایه این نشستهاى علمى بسیارى از چهره‏هاى صاحب نام فقهى معاصر از دیدگاههاى علامه جعفرى بهره برده‏اند.^(38)

در واقع هر چند این حکیم نامدار غالبا به فلسفه و علوم انسانى پرداخته‏و آثارى را که خود بر جاى نهاده اکثرا در چنین زمینه‏هایى است ولى اهمیت فقه هیج وقت از نظرش دور نبوده است و پس از پایان تحصیلات در حوزه نجف و نیل به مقام اجتهاد احساس نمود که خلأ فکرى جامعه در زمینه علوم انسانى است، لذا به تحقیق پیرامون موضوعاتى پرداخت که هم ضرورت داشت و نیز دیگران به آن توجه نداشتند، با این همه در زمینه برخى مسائل فقهى تحقیقاتى عالى نموده و در مباحثى که مطرح کرده استقلال فکرى خود را حفظ نموده است. در اولین اثر فقهى وى که با الهام از افاضات علمى استادش سید عبدالهادى شیرازى به نگارش درآورده و در باب رضاع (شیرخوارگى) مى‏باشد این دقت نظر و نوجویى او را مى‏توان مشاهده نمود.

ملاحظاتى در مبانى احکام:

یکى از مباحث مهمى که استاد علامه جعفرى بدان توجه داشت، موضوع تقسیم آیات و روایات به احکامى (فقهى) و اخلاقى است، متأسفانه این وضع با هنجارى که شایسته آن بوده انجام نپذیرفته است، بدین معنا بسیارى از آیات و اخبارى که باید در جرگه مسائل فقهى قرار داده شود به دسته اخلاقى سوق داده شده است. وى در این باره نگرانى داشت و با تأثر شدید از آن سخن مى‏گفت و در این خصوص اظهار مى‏دارد: خدا مى‏داند ما چقدر روایات زیادى داریم که مى‏تواند مبانى احکام فقهى قرار گیرد اما با کمال تأسف با بردن آنها به باب اخلاق فقه را از آنها محروم کردند، در اینها باید تجدید نظر شود و از آنها استفاده گردد با این کار مى‏توانیم صاحب نظران جدید و نوآورى در فقه داشته باشیم. البته نوآورى در این رشته از علوم اسلامى بدان معنا نمى‏باشد که خارج از ادله اربعه صحبت شود.^(39)

در بحث از اجتهاد به شناخت موضوع توجه وافرى دارد، چه که اگر فقیه موضوع را درست نشناسد فتوا و حکمش با واقعیت تطبیق نمى‏کند و اساسا برخى موضوعات ابعاد گوناگونى دارند که فقیه باید به جنبه‏هاى متعددش توجه داشته باشد، البته لازم نیست که خودش به شناخت دقیق و همه جانبه موضوع مبادرت ورزد بلکه باید توسط کارشناسان و متخصصان عادل و موثق موضوع حکم را بشناسد و سپس فتوا دهد.^(40)

به تخصصى شدن فقه اعتقاد راسخ داشت و در نجف خدمت مرحوم آیة الله سید عبدالهادى شیرازى که فقیه و مرجع روشنى بود این موضوع را مطرح کرد و ایشان در جوابش فرمود: درست است باید دنبال مطلب را گرفت و تعقیب کرد، علامه جعفرى مى‏گوید: من خدمت ایشان عرض کردم امر دایر است بین این که شخصى درتمام ابواب فقه مجتهد شود اما در این اجتهاد تنها به روایتهاى دم دستى اکتفا کند و یا اینکه در ابواب خاصى متخصص شود و چیزى را در آن باب فرو نگذارد، کدام یک از این دو اقرب به واقع است، وى فرمود: مسلم دومى.

علامه جعفرى تخصص در دو مورد از علوم اسلامى را قابل عمل مى‏داند یکى علوم مقدمات که تخصص در هر یک از مباحث آن موجب عمق، گسترش اطلاعات و تحقیقات طلاب محترم درباره این علوم مى‏شود و بسیار مفید خواهد بود و تخصص در علوم اصلى که مزایاى آن روشن است.^(41)

به نظر ایشان فقهاى هر عصرى باید به پاسخگویى نیازهاى زمان خود توجه داشته باشند تا فقه هم بتواند از عهده نیازهاى مربوط به افعال مکلفین برآید و نیز از رشد و پویایى برخوردار گردد.

اگر فقیهان گذشته به برخى ابواب فقهى توجه نداشته‏اند بدان جهت بوده که براى رفع نیازمندى‏هاى جامعه به آنان رجوع نمى‏شده است.

همچنین این حکیم والا مقام عقیده داشت اگر در علم اصول ابتکارات افزونترى نسبت به فقه وجود دارد به این علت است که اولا فقه جهت وجود موانع در طول تاریخ مرجع تمام مشکلات اجتماعى نبوده است و ثانیا علم اصول به تدریج از حالت مقدمه‏اى براى فقه خارج شده وبه صورت علمى مستقل درآمده است و اگر این دانش را مى‏خواهیم به عنوان مقدمه‏اى براى فقه در نظر بگیریم نباید عمر یک طلبه را بیش از مقدار نیاز صرف تحصیل آن کنیم.

در زمینه قلت ابتکارات و فاصله آن با نیازمندى‏ها مى‏گوید نباید از این واقعیت غفلت کرد که مقدار زیادى از عمر گذشتگان ما در انتقاد از آراء اسلاف صرف شده است ما باید به جاى پرداختن افراطى به نظرات دیگران به منابع دست اول روى آوریم و در آنها تحقیق کنیم دیدن اقوال بزرگانى چون صاحب جواهر یا صاحب شرایع لازم است اما این کار نباید ما را از پرداختن به اصل منبع باز دارد چنانکه مرحوم آیة الله بروجردى در علم رجال به اصل منابع پرداخت.^(42)

پى‏نوشتها:

(1)محل سکونت نیاکان علامه جعفرى اسباران مى‏باشد و خودشان وقتى در سال 1372 ش در مسجد شیخ عماد اهر سخنرانى کرد، گفت: پدر بزرگم حاج محمد تقى از اهالى روستاى سیقاى جزء دهستان دیزمار باخترى از توابع بخش خاروانا ارسباران مى‏باشد. (یکصد تن از ستارگان درخشان آسمان علم و فقاهت اهر و ارسباران، حسین دوستى، ص 215.)

(2)در مقدمه کتاب اخلاق و مذهب نوشته محمد تقى جعفرى، توس انتشارات تشیع، تاریخ تولد ایشان 1302 هـ ش نوشته شده و نیز در مجله کلام اسلامى شماره 28، این تاریخ 1303 هـ ش ذکر شده که صحت ندارد. همچنین در کتاب تاریخ حکما و عرفا متأخرین صدر المتألهین، زمان تولد وى 1302 هـ ش قید شده است.

(3)تکاپوگر اندیشه‏ها، عبدالله نصرى، ص .3

(4)همان، ص 3

(5)میراث ماندگار، ج 1، ص 99

(6)آفاق مرزبانى، ص 25 ـ .26

(7)مقدمه کتاب فلسفه و هدف زندگى به قلم سید کاظم صدر السادات.

(8)مجله حوزه شماره 19 ص .19

(9)مجله حوزه شماره 19 ص .19

(10)آفاق مرزبانى، ص .28

(11)آفاق مرزبانى، ص 42 ـ 43 میراث ماندگار، ج اول ص .100

(12)در مجله آینه پژوهش، شماره 53 ص 131 آمده است: علامه جعفرى به دلیل درگذشت پدر به تبریز بازگشت که با قرائن و منابع دیگر مطابقت ندارد.

(13)میرات ماندگار، ج اول ص .100

(14)میراث ماندگار، ج اول، ص .100

(15)در مجله آیین پژوهش، شماره 53، ص 131، سال ورود علامه جعفرى به نجف 1361 هـش ذکر شده است.

(16)تکاپوگر اندیشه‏ها ص .4

(17)مجله حوزه، همان مأخذ، ص .20

(18)زندگانى و شخصیت شیخ انصارى، ص .454

(19)مجله حوزه، شماره 19، ص .20

(20)مجله حوزه، شماره 19، ص .20

(21)مجله حوزه، شماره 19، ص .19

(22)همان، ص .20

(23)میراث ماندگار، ج 1، ص .103

(24)ناگفته‏هایى از حیات علمى علامه محمد تقى جعفرى در گفتگو با علیرضا جعفرى (فرزند ایشان) ویژه‏نامه روزنامه رسالت، هشتم دى ماه .1377

(25)میراث ماندگار، ج 1، ص .101

(26)فورغ دانایى (ویژه نامه روزنامه رسالت) ص .10

(27)فروغ دانایى (ویژه نامه رسالت به مناسبت اربعین ارتحال علامه جعفرى) ص .10

(28)آفاق مرزبانى، ص .32

(29)شریعه خرد، ص .40

(30)آفاق مرزبانى، ص 36، تکاپوگر اندیشه‏ها، ص .5

(31)میراث ماندگار، ج 1، ص 101 ـ .104

(32)آفاق مرزبانى،ص .38

(33)على اکبر رشاد در مقاله خدیو خرد که در دیباچه کتاب شریعه خرد چاپ شده این زمان را ذکر کرده ولى عبدالله نصرى در سال 1337 هـش را آورده و در آینه پژوهش ش 53، ص 131، سال 1372 هـق آمده است.

(34)میراث ماندگار، ج 1، ص 103؛ مجله حوزه، شماره 19، ص .28

(35)سوره مریم، آیات 49 و .50

(36)خدیو خرد (دیباچه کتاب شریعه خرد) على اکبر رشاد، ص هـ.

(37)مجله حوزه، شماره 19، ص 28 ـ .29

(38)شریعه خرد، ص .435

(39)مجله حوزه، سال چهارم، شماره دوم، (خرداد ـ تیر 1366)، ص .36

(40)تکاپوگر اندیشه‏ها، ص 75 ـ .74

(41)مجله حوزه، شماره 19، ص 37 ـ .38

(42)مجله حوزه، شماره 20، ص .36

 

غواص اقیانوس اندیشه ص 16

غلامرضا گلى زواره

خارونا

بخش خاروانا، مشكلات و راه كارها  

اين بخش يكي از دو بخش شهرستان ورزقان است كه هنوز هم از محروميت مفرط رنج مي برد. مشكلات منطقه اعم از عقب ماندگي هاي عمراني، صنعتي، اقتصادي، تجاري، بهداشتي و درماني، فرهنگي و آموزشي، حمايتي و ... از مسائلي است كه نمي توان انتظار داشت كه يك شبه حل شود ولي آنچه اميد بخش است اين است كه براي رفع آنها برنامه و سياست گذاري جدي و زمان بندي شده وجود داشته باشد. عدم وجود يك برنامه مدون در ذهن و عمل جهت رفع اين مشكلات تا بحال موجب مهاجرت مردم از اين منطقه به مناطق برخوردار شده و عقب ماندگي و فقر و محروميت را به اين منطقه ارزاني داشته است. عمده ترين و محوري ترين مشكلاتي كه حل انها به از بين رفتن ساير مشكلات توسعه اين بخش و شهرستان مربوطه كمك مي كند عبارتند از:

1- راه هاي مواصلاتي بخش خاروانا: راه ارتباطي محور خاروانا – دستجرد – جلفا مهم ترين راه ارتباطي مركز بخش و شهرستان ورزقان به شهرستان هم جوار جلفا محسوب مي شود كه مردم بخش خاروانا بيشتر از اين راه كه هنوز هم خاكي است استفاده مي كنند. عدم بهسازي و آسفالت ريزي اين راه موجب شده هم بخش خاروانا و هم خود شهرستان ورزقان در بن بست قرار گيرد و مردم بخش خاروانا نيز با مشكل روبرو شوند. آسفالت كردن اين راه و نوسازي آن در آينده نزديك نقش مهمي در آسايش و توسعه شهرستان ورزقان و بخش خاروانا خواهد داشت.

راه ارتباطي ورزقان – خاروانا نيز يك راه فرسوده و پرخطر محسوب مي شود كه نوسازي آن به همراه محور فوق الذكر شهرستان ورزقان و بخش خاروانا را از بن بست خارج كرده و ضمن اينكه شرق و غرب شمال استان را به هم وصل كرده، دو استان اردبيل و آذربايجان غربي را به هم وصل مي كند و در توسعه و پيشرفت شهرستان و بخش خاروانا نقش اساسي ايفا مي كند. علاوه بر اين نوسازي و آسفالت كردن راه هاي خاروانا – نودوز و خاروانا – ارزيل – تبريز نيز بر آسايش مردم و توسعه اين بخش نقش قابل توجهي خواهد داشت.

2- تجارت و بازرگاني: قرار گرفتن شهرستان ورزقان در شمال استان و نزديكي شهر خاروانا به مرزهاي شمالي يك فرصت مناسب و بي نظير براي اين شهرستان و بخش خاروانا محسوب مي شود كه مي توان از اين فرصت و موقعيت براي توسعه تجارت و بازرگاني و ايجاد بازارچه مرزي و منطقه آزاد تجاري و ... استفاده كرد. اين مهم اگر برنامه ريزي و اجرايي شود تاثير بسزايي در رشد و توسعه شهرستان و بخش خاروانا خواهد داشت كه حتي به ارتقاء موقعيت و سطوح مديريتي بخش خاروانا خواهد انجاميد.

3- صنعت و معدن: توجه به صنايع و معادن اين بخش و اقدامات عملي در راستاي استخراج و بهره برداري از معادن شناخته شده اي چون معدن طلاي اندريان و معدن سيمان ارزيل و مس آستمال و مطالعه و اكتشاف ساير معادن و منابع احتمالي و احداث كارخانجات مربوطه در همين محل موجب توسعه اقتصادي و صنعتي بخش خاروانا و شهرستان و بالا رفتن سطح درآمد مردم و گسترش رفاه و از بين رفتن محروميت خواهد شد.

4- توسعه فرهنگي – آموزشي و ساير بخش هاي توسعه: رشد و توسعه اقتصادي و عمراني بستر ساير ابعاد توسعه نيز محسوب مي شود. رشد و توسعه اقتصادي و عمراني از يك طرف موجب بالا رفتن درآمد مردم مي شود و از طرف ديگر موجب مي شود گروه ها و دستجات اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي و  سياسي شكل گرفته و با يكديگر به رقابت پرداخته، شكوفايي و پويايي را به جامعه به ارمغان آورند. البته لازم به ذكر است كه مطالب فوق الذكر تنها بخشي از مشكلات و راه كارهاي برون رفت از آن مشكلات مي باشد.

منبع: وبلاگ  آقای دهقانی

*********************************************************

در سال ۲۰۰۰قبل از ميلاد در عصر حضرت سليمان بن داوود و در اوايل آغاز حكومت بزرگ آشوريان، شهر خاروانا ٫٬ خرداد٫٬ نام داشته و جزء ۱۲شهر اصحاب رس كه در قرآن و نهج البلاغه نين آمده،ميباشد.پس از آن خرداد نام ديگری بر خود ميگيرد و مادها بزرگترين قلعه های خود را در اين منطقه بنا می نهند و خرداد دژ ماد نام می گيرد.
پس از گذشت مدتهای مديد دژماد به دزماد و نهايتاً به دزمار تبديل می شود و هم اكنون به نام ٫٬ماهال ديزمار٫٬ معروف است.

ابن حوقل بغدادی در نقشه جغرافيايی خود شهر خاروانای فعلی را به نام دزمار ثبت كرده است.

تامام خاروانا گنجلرینه سونولور

یک با یک برابر نیست

معلم از خشم داد میزد
صورتش از خشم گلگون بود
و دستانش به زیر پوششی از گرد پنهان
ولی آخر كلاسی ها...
لواشك بین خود تقسیم میكردند
و آن یكی در گوشه دیگر
جوانان را ورق میزد
با خطی خوانا بر روی تخته ای كز ظلمتی تاریك غمگین بود
تساوی را چنین نوشت : یك با یك برابر است
از میان جمع شاگردان یكی برخاست
همیشه یك نفر باید بپا خیزد
به آرامی سخن سر داد :
تساوی اشتباه فاحش و محض است
نگاه بچه ها ناگه به یك سو خیره شد
و معلم مات بر جا ماند
و او پرسید : اگر یك فردِ انسان واحد یك بود
آیا باز یك با یك برابر بود ؟
سكوت مدهوشی بود و سوالی سخت
معلم فریاد زد : آری برابر بود
و او با پوزخندی گفت :
اگر یك فردِ انسان واحد یك بود
آنكه زر و زور به دامن داشت بالا بود
و آنكه قلبی پاك و دستی فاقد زر داشت پایین بود
اگر یك فردِ انسان واحد یك بود
این تساوی زیرو رو میشد
حال میپرسیم : یك اگر با یك برابر بود
نان و مال مفتخواران از كجا آماده میگردید ؟
یا چه كس دیوار چین ها را بنا میكرد ؟
یك اگر با یك برابر بود
پس آنكه پشتش زیر بار فقر خم میشد
با كه زیر ضربت شلاق له میشد
معلم ناله آسا گفت :
بچه ها در جزوه خود بنویسید
كه یك با یك برابر نیست

افراد موفق

افراد موفق كارهای متفاوت انجام نمی دهند، بلكه كارها را بگونه ای متفاوت انجام می دهند.

دوست

دوست كسی است كه همه كارهای تو برایش مهم باشد

دوست كسی است كه در خوشی ها و ناخوشی ها به او رو كنی

دوست كسی است كه همه كرده های تو را بفهمد

دوست كسی است كه حقیقت را درباره خودت به تو بگوید

دوست كسی است كه بداند در هر حال چه بر سر تو می آید

دوست كسی است كه با تو رقابت نكند

دوست كسی است كه وقتی همه چیزبرای تو خوب است از ته دل خوشحال شود

دوست كسی است كه وقتی اوضاع خوب نیست بكوشد تو را شاد كند

دوست كسی است كه امتداد تو باشد و بدون او كامل نباشی

راه حل كمبود غذا

نتیجه جالبی به دست آمد از این قرار سوال : نظر خودتون رو راجع به راه حل كمبود غذا در سایر كشورها صادقانه بیان كنید؟ و كسی جوابی نداد... چون در آفریقا كسی نمی دانست غذا یعنی چه؟ در آسیا كسی نمی دانست نظر یعنی چه؟ در اروپای شرقی كسی نمی دانست صادقانه یعنی چه؟ در اروپای غربی كسی نمی دانست كمبود یعنی چه؟ در آمریكا كسی نمی دانست سایر كشورها یعنی چه؟؟؟؟

دزدی

شخصی پیراهنی را دزدید به پسر خود داد که بفروشد پسر پیراهن را

به بازار برد و از او دزدیدند دست خالی برگشت.

پدر گفت:پیراهن را چند فروختی؟

گفت:به همان قیمت که تو خریده بودی!!!!

اشک

میدونی چرا اشک گاهی از لبخند با ارزش تره چون لبخند رو واسه هر کسی میتونی هدیه کنی اما اشک رو واسه کسی میریزی که دوستش داری.

سخنان قصار

تنها هنگامی وارد جاده موفقیت و كامیابی میگردید كه بدانید قبل از آن پیچی به نام عدم موفقیت وجود دارد كه خواهی نخواهی باید آن را طی كرد . ویلیام میلنز

 

بخشش

در عجبم از آن کسی که طلب بخشش از بالادستی خود دارد در حالی که به پایین تر از خود رحم نمی کند

امام علی (ع)

گفتگو

مرگ از زندگی پرسید :
" این چه حكمتی است كه باعث می شود تو شیرین و من تلخ جلوه كنم ؟! "
زندگی لبخندی زد و گفت :
" دروغ هایی كه در من نهفته است و حقیقت هایی كه تو در وجودت داری !!

موضوع : چرا زنان گریه می كنند؟

یك پسر كوچك از مادرش پرسید: چرا گریه می كنی
مادرش به او گفت : زیرا من یك زن هستم .پسر بچه گفت: من نمی فهمم
مادرش او را در آغوش گرفت و گفت : تو هیچگاه نخواهی فهمید
بعدها پسر كوچك از پدرش پرسید : چرا مادر بی دلیل گریه می كند
پدرش تنها توانست به او بگوید : تمام زن ها برای هیچ چیز گریه می كنند
پسر كوچك بزرگ شد و به یك مرد تبدیل گشت ولی هنوز نمی دانست چرا زن ها بی دلیل گریه می كنند
بالاخره سوالش را برای خداوند مطرح كرد و مطمئن بود كه خدا جواب را می داند .او از خدا پرسید : خدایا چرا زن ها به آسانی گریه می كنند؟
خدا گفت زمانی كه زن را خلق كردم می خواستم كه او موجود به خصوصی باشد بنابراین شانه های او راآن قدر قوی آفریدم تا بار همه دنیا را به دوش بكشد. و همچنین شانه هایش آن قدر نرم باشد كه به بقیه آرامش بدهد
من به او یك نیروی دورنی قوی دادم تا توانایی تحمل زایمان بچه هایش راداشته باشد ووقتی آن ها بزرگ شدند توانایی تحمل بی اعتنایی آن ها را نیز داشته باشد
به او توانایی دادم كه در جایی كه همه از جلو رفتن ناامید شده اند او تسلیم نشود و همچنان پیش برود . به او توانایی نگهداری از خانواده اش را دادم حتی زمانی كه مریض یا پیر شده است بدون این كه شكایتی بكند
به او عشقی داده ام كه در هر شرایطی بچه هایش را عاشقانه دوست داشته باشد حتی اگر آن ها به او آسیبی برسانند. به او توانایی دادم كه شوهرش را دوست داشته باشد و از تقصیرات او بگذرد و همیشه تلاش كند تا جایی در قلب شوهرش داشته باشد.به او این شعور را دادم كه درك كند یك شوهر خوب هرگز به همسرش آسیب نمی رساند اما گاهی اوقات توانایی همسر ش را آزمایش می كند وبه او این توانایی را دادم كه تمامی این مشكلات را حل كرده و با وفاداری كامل در كنار شوهرش با قی بماند
و در آخر به او اشك هایی دادم كه بریزد .این اشك ها فقط مال اوست و تنها برای استفاده اوست در هر زمانی كه به آن ها نیاز داشته باشد. او به هیچ دلیلی نیاز ندارد تا توضیح دهد چرا اشك می ریزد
خدا گفت : زیبایی یك زن در چشمانش نهفته است زیرا چشم های او دریچه روح اوست ، ودر قلب او جایی كه عشق او به دیگران در آن قرار دارد

دو درس زندگی....

همیشه دو درس را در زندگی خود به یاد داشته باشید:

1- جسارت در بیان عقیده
2- جرأت در پذیرش اشتباه

جملات آموزنده

معاش خود را چنان تعیین کن که باعث قطع معاش شخص دیگری نشود.
« اسپینوزا»

انسان عاشق هرگز ناسزا نمیگوید
« افلاطون»

تنبلی از هر نوع بیماری مسری تر است
« گاندی»

با شیر خدا امام علی (ع)

1- به خاطر هیچ کاری نماز اول وقت را از دست مده
2- بهترین نعمتهای خداوند و بزرگترین سرمایه انسان عقل و خرده است
3- امروز که قامت ها موزن است خون ها گرم و قلبها زنده است باید برای فردای سخت اندیشه کرد
4- نیک.کاری ، پس انداز جاودانه است
5- یکی از نشانه های نادانی این است که کسی قبل از شنیدن مطلب جواب بگوید
6- برای اشخاص توانا لازم است که بز زن و فرزند خون توسعه و گشایش دهند
7- جمله ( الله الا الله ) دری است که هر کس داخل شود از عذاب ایمن یابد
8- ارزنده ترین مرحله خود ، خودشناسی است
9-بهترین اموال آن است که برای حفظ آبرو صرف شود

مناجات

پروردگارا
به من آرامش ده
تا بپذیرم آنچه را که نمی توانم تغییر دهم
دلیری ده
تا تغییر دهم آنچه را که می توانم تغییر دهم
بینش ده
تا تفاوت ایندو را دریابم
مرافهمده
تا متوقع نباشم دنیا و مردم آن مطابق میل من رفتارکنند

حضرت علی (ع)

دو چیز را همیشه فراموش كنید:
1- خوبی را كه در حق دیگران می كنید.
2- بدی را كه دیگران در حق شما می كنند.